تبلیغات
رویان:مجله نوین کشاورزی - سیستم كشت بدون خاك (آبكشت) Hydroponics

بنام خدا رویان سایتی جهت ارتقای علمی و عملی کشاورزی در زمینه های گوناگون میباشد.و انجمن رویان شامل بخشهای تخصصی کشاورزی مکانی مناسب جهت تبادل نظرات و ارسال مقالات شما می باشد..منتظرنظرها و مقالات شما هستم. دانش آموخته اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی مشهد1386- محمد

ارتباط با ما

از طریق انجمن رویان


مطلب اخیر

سیستم كشت بدون خاك (آبكشت) Hydroponics

سه شنبه 20 آذر 1386

 

 سیستم كشت بدون خاك (آبكشت) Hydroponics

مقدمه:

  بستگی انسان به غذا طی قرون و اعصار از طریق خاك بودهاست . خاك با تامین غذا امكان ادامه حیات و بقای وی را فراهم ساخته است . مهاجرتها ، جنگلهای قبیله ای و دسته ای كه در ارتباط و یا به خاطر دستیابی به سرزمینهای حاصلخیز صورت گرفته ودر راه آن انسانها جان خود را به مخاطره انداخته اند ، بهترین گواه این حقیقت و نشانه گویای از ارزش خاك برای انسان می باشد . حال ببینیم از نظر علمی و فنی نقش عمده خاك در تولید نباتات چیست ؟

1)    خاك سطح اتكایی است برای نباتات :

بذر نباتات دارای وزن بوده ودر اثر قو ه جاذبه به سطح زمین می افتد .در صورت مساعد بودن و به هر حال خاك وسیله ای است كه ریشه ها با اتكا ء به آن نبات را سر پا نگه می دارند .

 2)    خاك محیط مناسبی است برای رشد و فعالیت ریشه :

خاك مواد غذایی را از مواد معدنی و محتوی خود ، در اختیار نبات می گذارد و آب را ذخیره كرده برای استفاده گیاه نگه می دارد و بالا خره چون خلل و فرج دارد ، ریشه در داخل آن پخش شده ، محیط عمل خود را گسترش می دهد و با مكانیسم خاصی تهویه هیز در محیط ریشه صورت می گیرد و بدین ترتیب تنفس ریشه ها ( جذب اكسیژن ) میسر می گردد . شناخت علمی خزئیات مسائل فوق نظیر انواع ، مقادیر و مكانیسم جذب مواد غذایی ؤ نقش آب و بالاخره تنفس ریشه ها و غیره این امكان را فر اهم ساخت كه تولید مواد گیاهی در لابراتوارها بدون استفاده مستقیم از خاك جامه عمل بپوشد . این شناخت نیز نظیر سایر دانشهای بشر از سیر تكاملی بر خوردار بوده و می باشد به این ترتیب كه ابتدا سبز شدن بذور در محیطهای مرطوب و بدون خاك مشاهده گردید و سپس در اواخر قرن نوزدهم با شناخت مواد غذایی پر مصرف و بعدها نیاز به مواد كم مصرف و فراهم نمودن شرایط تهویه مناسب در محلولهای غذایی بطور مصنوعی سیكل كامل تولید از مرحله سبز شدن تا مرحله بار دهی و مرگ از نظر علمی در حوالی سالهای 1930 ـ 1920  امكان پذیر اعلام گردید .

 

(Gerick W .F . 1964). اصطلاح هیدروپونیك (Hydroponicum  ) اولین بار بوسیله Gericke  پیشنهاد شد كه او موفق گردیده بود در كالیفرنیا تولید نباتات را در معیار تجارتی بدون استفاده از خاك از رشد اولیه تا مرحله باردهی نشان بدهد . این اصطلاح مجموعه ای است از یك لغت یونانی Hydro  یعنی آب و كلمه لاتین Ponero  یعنی جای دادن كه بطور خلاصه مفهوم قرار گرفتن چیزی در آب از آن استنباط می گردد .بعدها كه ابن روش بصورت تجارتی تكامل یافت در كشورهای مختلف اسامی مختلفی گرفت .بطوری كه امروز كلمات Hydroculture    و Soillessدر ردیف  Hydroponicculture و كم وبیش از نظر اصولی به همان مفهوم به كار برده می شود .

 در فارسی كلمه كشت بدون خاك یا كشاورزی بدون خاك در سالهای اخیر بكار برده شده است و در این تحقیق كه به شرح خصوصیات تولید با روش هیروپونیك پرداخته می شود كلمه مترادف آن ( آب كشت ) یا كشت در آب كه به مفهوم قدیمیترین لغت بكار رفته توسط Gericke  نزدیكتر است پیشنهاد و مورد استفاده قرار گرفته است .

نظر به اینكه استفاده تجارتی از روش آب كشت در ایران سابقه طولانی ندارد و با تولید محصولات خارج از فصل در محیطهای كنترل شده استفاده از این رئش به دلایل مختلف جای خاصی پیدا می نماید ، اصول علمی كه رعایت آن برای تولید با چنین دوشی ضرورت دارد و مسائل خاصی كه اطلاع از آنها برای استفاده از این روش ضروری است ، در مقام مقایسه با روشهای سنتی مختصراً و حتی المقدور به زبانی ساده مورد بحث قرار داده می شود .

    

امكانات كاربرد :  

  هنگامی كه استفاده از روش آب كشت و تولید محصولات كساورزی بدون استفاده از خاك مطرح می شود این سئوال ظاهرااً بسیار ساده پیش می آید كه وقتی میلیونها هكتار زمین مزروعی وجود دارد كه قسمتی هم بلا استفاده مانده ، وقتی خاك به عنوان منبع مواد غذایی گیاهان و محیط طبیعی رشد آنها به بشر ارزانی شده چرا به جای استفاده  از آن بدنبال روس تولید بدون استفاده از خاك برویم ؟

 پاسخ این سئوال در مواردی كه جامعه مصرف كننده مثلاً‌سبزیجات تازه به دلایل صنعتی ، تجارتی ، نظامی  ، توریستس و غیره در منطقه بدون خاك مزروعی مستقر شده و یادسترسی با آب ارزان قیمت نداشته و مسائل حمل و غیره مطرح باشد نسبتاً آسان است .

 

زیرا كه هدف از چنین جوابی در حقیقت یك نوع توجیه  اقتصادی برای استفاده از این تكنولوژی است .ولی سابقه كاربرد روش كشت و تكامل استفاده از آن از تولید محصولات در اتاقهای شیشه  ای و گلخانه ها كه خود عمری طولانی دارد ، سر چشمه گرفته است . با وجودی كه در اكثر این اتاقها ی شیشه  ای یا محیطهای بسته رویش از خاك همچنان با عنوان محیط كشت نبات و محیط رشد ریشه ها استفاده می شود ، تولید كنندگان مربوطه با مشكلاتی سروكار دارند كه استفاده از روش آب كشت  Hydroponics  در حقیقت برای حل پاره ای از این مشكلا ت پاسخ مناسبی است .

  قسمت عمده این مشكلا ت را مسائل مربوط به تضاد مكانیسم هوا و آب در محیط خاك به وجود می آورند .  این تضاد برای تولید در طبیعت و محیط غیر كنترل شده كه سرمایه گذاری نسبتاً كمتری لازم دارد آنچنان محسوس نیست ولی هر چه سرمایه گذاری اولیه برای ا یجاد محیطهای كنترل شده ( گلخانه ـ اتاق سبز  ) افزایش یابد وجود تضاد مكانیسم آب وهوا در محیط خاك بعنوان مانعی در راه حداكثر تولید كه بایستی بازگوی هزینه های سیستم باشد ، محسوستر می گردد .

 

تضاد مكانیسم آب و هوا در محیطهای خاك به این دلیل است كه ریشه ها بهترین شرایط را از نظر رطوبت و تهویه خوب لازم دارند تا با مناسب بودن شرایط محیط خارج ( كه تامین آن در محیطهای كنترل شده و اتاقهای شیشه ای امكان پذیر است ) ، حداكثر تولید  ر  ا میسر سازند ولی عملاً وقتی كه شرایط تهویه برتر می شود و بر عكس هر وقت شرایط تهویه ریشه ها در خاك به بهترین نحو مورد پسند ریشه ها بهبود یابد ، در همان لحظه نیاز زیشه ها به رطوبت به بهترین نحو ممكن برآورده نمی شود .

تولید كنندگان با هوشی كه  با نبات سر و كار دارند ، اهمیت تناسب زطوبت و تهویه در محیط ریشه ها را از نظر تولید محصول خوب درك و مشاهده می كنند .

 این یكی از دلایل عمده ای است كه روش آب كشت با خلاصی از محیط خاك و بكار گیری تكنولوژی تكامل پیدا كرده و با وجود مسائل حل نشده ای كه دارد ، به دلیل چند برابر كردن تولید و كاهش پاره ای از هزینه ها و مشكلات جای خود را در تولید محصولات مندرج باز كرده است .

 مشكل اساسی دیگر تامین سلامتی محیط رشد ریشه ها  (خاك )  بخصوص در اتاقهای سبز و محیطهای سر پوشبده رویش است . خاك محیط زنده ایست مملو  از میكرو ار گانیسمها و جانوران . در هر سانتیمتر مكعب خاك میلیونها موجود از انواع مختلف هوازی و غیر هوازی و بر حسب شرایط و به طور فعال و نیمه فعال و جود دارد و با حذف این موجودات از خاك عملاً حیبات از آن گرفته می شود و خاك می میرد .

 به علت نقش مفیدی كه اكثر موجودات زنده در جذب مواد غذایی بوسیله ریشه ها دارند ، با مرگ موجودات زنده رشد نباتات در خاك كند و گاه كاملاً متوقف می شود . از طرف دیگر خاك محیط مناسبی برای رشد موجوداتی است كه برای زندگی نبات مضرند . بیماریها و آفاتی كه به نحوی از انحاء دوره ای و یا تمام زندگی خود را در خاك می گذرانند به بیماریهای خاك   (  Born   Diseases  Soil  ) مشهورند و شناخته شده اند .

   اتاقهای شیشه ای كه در آنها نباتات در محیط خاك رشد می نمایند  ، ضمن اینكه شرایط را برای زندگی عده ای از موجودات مفید خاك مساعد می نمایند ، موجب تشدید آفات و بیماریها یی كه منشا ء خاكی دارند نیز می شوند و در این جهت تعادل محیط خاك اكثر اً به ضرر گیاه بهم می خورد و متاسفانه مبارزه با این نوع بیماریها موجب مبارزه با حیات موجودات مفید خاك نیز می گردد و لذ ا تامین سلامتی خاك در محیطهای سر پوشیده و اتاقهای شیشه ای كار مشكلی شده كه ضمن كاهش تولید هر دوره از كشت ، گاه تولید مداوم را در تمام  ایام سال غیر مقدور می نماید . روش آب كشت تا حد قابل ملا حظه ای تولید كنندگان را برای رفع این مشكل یاری می دهد .

 موضوع قابل توجه دیگر مناسب نگه داشتن درجه حرارت خاك بخصوص در فصول سرد است كه عملاً بوسیله نصب لوله در زیر خاك و یا جریان هوا یا آب گرم در داخل آن صورت می گیرد و مستلزم دقت و صرف هزینه و وقتی است كه برای تنظیم درجه حرارت محلول غذایی در روش آب كشت صورت می گیرد .

سیر تكاملی و انواع روشها : 

الف ) سیر تكاملی  :  

 از زمانی كه  Gericke  در سال 1929 امكان كشت تعدادی از نباتات را بدون استفاده از خاك تا مرحله تكامل و باردهی آ نان  به ثبوت رساند  تا امروز كه در نقاط مختلف جهان تولید با روش آبكشت بصورت تجارتی معمول گردیده ، فكر دانشمندان و متخصصین به تكامل این روش و رفع نواقص آن مشغول بوده است .

 دستگاه یا ظرفی كه   Gericke  از آن استفاده كرد در حقیقت جعبه ای یود كه به جای درب آن یك ورق توری قرار داشت . روی توری بستر بذور و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در كف محفظه واقع می شد و امكان داشت سطح محلول غذایی را به طور دلخواه ثابت نگه داشت .

 نبات پس از سبز شدن در بستر بذر كه از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر  از خاك بود ریشه خود را ار سو ر اخهای توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می رساند . با پاشیدن آب یا محلول غذایی روی بستر بذر ، رطوبت برای رشد بذر و جلوگیری از خشك شدن آن قسمت ریشه كه داخل محلول غذایی قرار نداشت ، تامین می گردد .

به علاوه با تبخیر مختصری كه از سطح محلول غذایی و یا  در   اثر  محلول  پاشی  از بالای توری حاصل می شد درصد رطوبت فضای زیر توری تا سطح محلول غذایی را بالا نگه داشته و از خشك شدن ریشه های واقع در این قسمت جلوگیری می گردید . ضمناً این ریشه ها حداكثر دسترسی به هوا را داشتند .

 

با این روش  Gericke    تضاد مكانیسم آب و هوا را در محیط رشد ریشه به شكلی از بین برد  اما این روش برای تولید تجارتی راه حل مناسبی ارائه نمی داد و چند نقص كلی و عمده داشت.یكی اینكه طبیعت این نباتات اقتضا ء نمی كرد كه ریشه آنها در هوا آویزان باشد بلكه بر عكس نیاز به اتكا ء داشتند . و دیگر مشكل اینكه در طوقه ریشه گیا هان حساس پوسیدگی ا یجا د شد . ولی در هر حال با تلاش شبانه روزی دانشمتدان و محققان ، امروز مطالعه و تحقیق و كسب تجربه در این زمینه به حدی توسعه یا فته و مورد توجه قرار گرفته است كه آینده كار برد روش آبكشت را خیلی روشن جلوه می دهد .

 در حال حاضر تولید تجارتی محصولات با روش آبكشت در آمریكا ، ژ اپن ، اروپا و هندوستان رو به افزایش بوده ودر سایر نقاط دنیا در حال پیشرفت است . بدون تردید كشور ما نیز دور از این تكنولوژی قرار نخواهد گرفت .

 

 ب ) انواع روشها :

       ×        1 ـ  كشت مستقیم در محلول غیر متحرك :

این روش شباهت زیادی به اولین روش تولید آبكشی دارد كه در آن قسمتی  از ریشه ها به منظور خذب اكسیژن در هوا قرار داشته و قسمتی در محلول غذایی جایی می گیرند . به دلایلی عمده امروزه در سیستمهای تجارتی از آن استفاده نمی شود . لذا از تفصیل در این مورد خود داری می نمائیم .

 

      ×        2 ـ كشت در مه

این روش شباهت زیادی به روش كشت در محلول دارد با تفاوت كه غذا بصورت مه یا باران پودر شده به نباتات پا شیده می شود ولی به همان دلایل ذكر شده از قبیل اشكالاتی كه نگه داشتن نباتات دارد و همان مشكلات بیولوژیكی روش الف ، روش كشت در مه هنوز تجارتی نگردیده و در حال حاضر تحقیقاتی در این مورد در كشور ایتالیا جریان دارد .

       ×        3 ـ كشت در ماده جامد با مدار باز از نظر محلول غذایی  :

 در عمل مثل روش كشت در خاك است با این تفاوت كه به جای خاك ماده بی اثری مثل شن یا سنگریزه مورد استفاده قرار گرفته و ریشه ها در این ماده رشد می كنند . از نظر وسایل و ساختمان و تاسیسات  ، روی هم رفته خیلی ساده میباشد . مشهور ترین نوع این روش ، كشت در ماسه یا شن با استفاده از محلول غذایی از سطح ماسه مصرف شده و پس از آنكه مقداری بوسیله ریشه ها جذب گردید ، بقیه بصورت فاضلاب از سیستم خارج می شود .

خروج فاضلاب  از مد ار محلول دهی باعث می شود  كه این روش از نظر صرفه جویی در مصرف آب در مواردی كه هزینه تامین آب زیاد است مقرون به صرفه و قابل توصیه نباشد . در مزرعه سر پوشیده ای كه  اخیر ا با همكاری دانشگاه آریزونای آمریكا برای شركت ملی نفت ایران در جزیره خارك احداث شده از این روش استفاده می شود . ماده بی اثر مورد استفاده مشكلات بیولوژیكی روش الف ، روش كشت همان ماسه ساحلی است كه شسته شده و با ضخامت حدود 60 سانتی متر روی سطح ایزوله شده ای قرار گرفته است . غذای محلول در اختیار نباتات قرار می گیرد . فاضلاب سیستم نیز  از محیط خارج می شود و به این ترتیب محلول غذایی از یك طرف وارد واز طرف دیگر خارج می گردد ( مدار باز ) . این روش می تواند دارای هزینه اولیه نسبتاً كمی از نظر تاسیسات باشد كه به كاربردن آن نیز به همین دلیل سهل تر است و این موضوع یكی از محاسن عمده آن است . با این حال چنانچه به دلایلی نظیر صرفه جویی در هزینه كارگر استفاده از دستگاههای خود كار مورد نظر باشد  ، هزینه تاسیسات اولیه بیشتر خواهد شد .

     ×       4 ـ روش كشت در ماده جامد با مدار بسته از نظر محلول غذ ایی  : 

در این سیستم كشت در حوضچه یل مخزنهایی صورت می گیرد كه بوسیله بتن یا استفاده از مواد دیگر ساخته شده است . محلول غذایی از مخزن مربوط بوسیله پمپ وارد حوضچه شده و سطح  ارتفاع آن در حوضچه بالا آمده و مجدداً بوسیله پمپ تخلیه گردیده و به مخزن مربوطه بر می گردد .

این عمل بر حسب نیاز نبات به آب و غذا چند بار در روز تكرار می گردد . مزیت عمده این روش در مقایسه با روش مدار باز امكان صرفه جویی در مصرف آب به مقدار زیاد بوده و با مقدار قابل ملا حظه ای نیز در مصرف مواد غذایی صرفه جویی می شود .

بدیهی است از نظر كنترل كیفیت و كمیت محلول غذایی مراقبت و دقت بیشتری لازم خواهد بود . به علاوه هزینه تاسیسات اولیه به مراتب بیشتر می باشد  . در این گلخانه ها مورد توجه باشد ، استفاده  از سیستم تغذیه و آبیاری با مدار بسته توصیه و تاكید می گردد . 

 

 توجه :  امروزه كلیه روشهای كشت بدون خاك ( Hydroponics  ) به دلایل مختلف تحت نامهای زیر بكار برده می شوند : 

  Water culture          ;           

  Gravel   culture

  Vermiculaponic

  Aeroponics    

  Sand culture Rock wool culture

 ولی از نظر سیستم كاربرد در یكی از 4 گروه و روش مذكور در فوق قرار می گیرند . 

انسان تا مدت‌های مدید بر این باور بود كه كشت بدون خاك غیر ممكن است و خاك به عنوان بستر طبیعی رشد و نمو گیاه نقشی انكارناپذیر در تولید محصول دارد. ولی بررسی‌ها نشان داد كشت بدون خاك امكان‌پذیر نیست. در سال 1938 روش ‌هیدروپونیك (Hydroponic) یا كشت در آب پیشنهاد و شروع گردید. در بررسی‌های دیگر بتدریج كشت در محیط‌های مصنوعی مورد پذیرش قرار گرفت. در بعضی از كشورها به دلیل محدودیت خاك و نداشتن اراضی كافی، كشت بدون خاك برای محصولات ضروری (بازار پسند) در غیر از فصل طبیعی خودشان صورت می‌گیرد (مثل خیار، گوجه فرنگی و هم‌چنین بعضی از گیاهان زینتی).

  موارد استفاده

- محدودیت  اراضی؛

- تولید برخی محصولات خاص؛

- تولید محصول در غیر فصل طبیعی.

* كشت بدون خاك

- در محلول غذایی (سیستم هیدروپونیك Hydroponic

- در بستر جامد Sand Culture.

  كشت در بستر‌های جامد مانند سَند كالچر، شن و یا ماسه با هم متفاوتند. از تركیبات مختلفی مثل شن، قلوه سنگ، پشم شیشه و فوم‌های پلاستیكی به عنوان بستر كشت استفاده می‌كنند.

در محیط كشت بدون خاك بستر كشت برای حركت محلول غذایی به طرف گیاه است و محل استقرار گیاه است.

مزایا و محدودیت‌های كشت بدون خاك در مقایسه با كشت در محیط خاك

مزایا

- كنترل محیط از نظر عناصر غذایی؛

- كنترل PH  و EC .

یكی از مزیت‌هایی كه در ارتباط با تغذیه گیاه در كشت بدون خاك مطرح بوده كنترل محیط از نظر عناصر غذایی است. فرمول محلول غذایی تهیه شده قابل دسترسی است. به عبارت دیگر می‌توان هر ماده‌ای با هر نوع غلظتی تهیه و در محلول قرار داد. نسبت بین یون‌ها را به خوبی می‌توان حفظ كرد. مثلاً می‌توان در محلولی نسبت یون آمونیوم به نیترژون را تنظیم كرد. ولی در محیط خاك این مسأله قابل كنترل نیست.

  در سیستم كشت بدون خاك یا محلول‌های غذایی PH و EC محیط در اختیار ماست و در خاك این كنترل میسر نمی‌باشد.

معایب

- مشكل تهویه؛

-عدم وجود خاصیت تامپونی؛

- سرمایه‌گذاری زیاد اولیه.

در سیستم‌های بدون كشت می‌توان از طریق تعویض محلول غذایی و تهویه مصنوعی تهویه را تأمین كرد. در خاك خاصیت بافری یا تامپونی برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در محلول‌های غذایی این مشكل وجود ندارد. مسأله دیگر در كشت بدون خاك سرمایه‌گذاری اولیه برای گیاه می‌باشد. معمولاً هیدروپون‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند كه ممكن است برای هر نوع محصولی این مساله اقتصادی نباشد.

ظرفیت بافری خاك

خاك دارای خاصیت تامپونی و بافری است. بدین مفهوم كه اگر عنصری توسط گیاه جذب شد و غلظتش در محلول خاك كاهش پیدا كرد خاك این توانایی را دارد كه از فاز جامد یا فاز تبادلی آن عنصر را آزاد و وارد محلول خاك كند و غلظت را به همان سطح اولیه خودش برگرداند. خاصیت تامپونی یا همان حفظ غلظت و آزاد كردن عناصر از فاز جامد یا تبادلی است. ولی در محلول‌های غذایی یا كشت هیدروپونیك تجدید غلظت وجود ندارد. در بعضی از سیستم‌ها، محلول غذایی حالت چرخشی داشته و در یك محدوده (یا مخزنی) كمبود غلظت خود را جبران كرده و دوباره وارد سیستم خواهد شد كه این خود یكی از مزیت‌های خاك در رابطه با كشت بدون خاك است.

در سیستم‌های بدون خاك در تغذیه گیاه از محلول‌های غذایی استفاده می‌كنند لذا برای تهیه محلول‌های غذایی از نمك‌های عناصری مانند نیترات پتاسیم و سولفات پتاسیم استفاده می‌كنند. معمولا برای تهیه این محلول‌ها، فرمول‌های غذایی متعددی پیشنهاد شده است. برای هر گیاه خاص با توجه به نیاز غذایی آن گیاه، فرمول غذایی خاصی تنظیم می‌شود. یعنی غلظت لازم در محلول غذایی كنترل می‌شود. به طوری كه تمامی عناصر غذایی مورد نیاز در آن به مقدار كافی وجود داشته باشند.

غلظت عناصر غذایی در محلول غذایی Stiener

عنصر

غلظت(میلی‌گرم در لیتر)

عنصر

غلظت(میلی‌گرم در لیتر)

N

171

Fe

3

P

48

Mn

102

K

304

B

1

Ca

180

Zn

504

Mg

48

Cu

502

 

 

Mo

1/0

نكات مهم

- حفظ تعادل كاتیون‌ها و آنیون‌ها؛

- تعادل یون‌های آنتاگونیست؛

- كیفیت آب؛

- پایداری PH.

نكته دیگری كه در سیستم كشت هیدروپونیك مطرح بوده PH محلول غذایی است. مثلا PH مناسب برای گل‌های زینتی در حدود 6 تا 5/6 است.

 PHمناسب برای گیاهان در كشت هیدروپونیك 

نوع گیاه

Ph

توت فرنگی، گوجه فرنگی

5/5- 5 

لوبیا- نخود - كلم

6- 5/5

گل‌های زینتی

5/6- 6

كاهو - پیاز

7- 5/6

 

مهمترین مورد در کشت هیدروپونیک مدیریت محلول غذایی است، و راز موفقیت فردی که اقدام به این کار می کند استفاده از محلول مناسب است. شما
باید با عناصر ضروری گیاه، خواص، علایم کمبود و عملکرد آن در گیاه آشنا باشید. در اینجا تعدادی از فرمولهای غذایی کشت هیدروپونیک را که آزمایش خود را پس داده اند برای شما معرفی می کنیم.
 

نحوه کاربرد mL/L

محلول مادر (پایه) Stock


1/0
5/0
5/0
2/0

1/0
6/0
4/0
2/0
 

2/86
1/81
0/22
0/08
0/02

1
2

محلول 1
m1 پتاسیم دی هیدروژن فسفات (KH2PO4)
m1 نیترات پتاسیم
 m1نیترات کلسیم
m1 سولفات منیزیم
محلول 2
m1فسفات دی هیدروژن آمونیوم
m1 نیترات پتاسیم
m1 نیترات کلسیم
m1 سولفات منیزیم

ریز مغذیهای محلول پایه
اسید بوریک
کلرید منگنز
سولفات روی
سولفات
اسید مولیبدات
اهن
برای محلول شماره 1 0.5% سیترات آمونیوم آهن
محلول شماره 2 0.5 % شلات آهن

برخی از فرمول های محلول غذایی در تولید تجاری سبزیجات گلخانه

میزان (100 گالن آب /g)

منابع

cooper

larson

jensen

johnson

 

221
99
-
-
380
194
-
30
0/6
0/15
-
2/3
0/17
-
0/14

67
-
167
130
360
-
40ml
12
2/2
0/5
-
1/5
0/5
0/04
-

77
103
-
-
189
187
-
9/6
1/0
-
0/05
0/9
0/15
0/02
-

95
54
-
-
173
95
-
9
0/5
0/01
-
0/3
0/4
0/005
-

نیترات پتاسیم
فسفات منو پتاسیم
سولفات منیزیم پتاسیم
سولفات پتاسیم
نیترات کلسیم
سولفات منیزیم
اسید فسفریک (75 درصد
آهن شلات
اسید بوریک
سولفات مس
کلرید مس
سولفات منگنز
سولفات روی
اسید مولیبدیک
مولبیدات امونیوم

محلول غذایی متداولی که برای کشت گوجه فرنگی در سیستم کشت NFT بکار می رود دارای غلظت تقریبی زیر است که بر حسب میلی گرم در لیتر بیان شده :

Mg 40-50 ---- Ca 15-300 ---- K 300-500 ---- P30-45 ----Fe 3-6

N150-225 ---- Mo.05 ---- B .3-.4 ---- Zn.1 ---- Cu.1 ---- Mn .5-1

Approximate optimum nutrient concentrations in different parts of a wheat plant.

%
 
Leaves
Stem
Seeds
Roots
N
5
2
3
3
P
0.3
0.2
0.5
0.2
K
2.5
2.3
0.7
2.0
Ca
1.2
0.3
0.1
0.2
Mg
0.5
0.05
0.2
0.05
S
0.5
0.3
0.2
0.2

mg/kg
 
Leaves
Stem
Seeds
Roots
Fe
100
40
100
800*
Mn
75
20
50
25
B
5
3
0.5
5
Zn
50
20
50
30
Cu
10
1
5
10
Mo
2
1
1
1
Cl
1
1
1
1
*Iron precipitates on the root surface.
UTAH WHEAT SOLUTION
mM
Hoagland
Solution
Starter
Solution
Vegetative
Refill
Seed Fill
Refill
N
7.5
3
6
3
P
0.5
0.5
0.5
0.5
K
3
1.5
4.5
2.5
Ca
2
1
1
0.5
Mg
1
0.5
0.3
0.3
S
1
0.5
0.3
0.3
µM
Hoagland
Solution
Starter
Solution
Vegetative
Refill
Seed Fill
Refill
Fe
44.6
10
2.5
2.5
Fe-HEDTA
0
25
5
5
Mn
4.5
3
6
3
B
23
2
1
0.2
Zn
0.4
3
1
1
Cu
0.15
0.3
0.3
0.2
Mo
0.05
0.09
0.03
0.03
Cl
9
6
12
6
Si
0
100
100
0

مقادیر شناخته شده عناصر اصلی در محصولات

منیزیم

کلسیم

پتاسیم

فسفر

نیتروژن

محصول

42

175

315

40

230

خیار

28

150

235

39

175

بادمجان

67

180

275

80

210

گیاهان علفی

65

200

300

50

200

کاهو

25

180

235

39

186

هندوانه

28

150

235

39

175

فلفل

45

185

360

50

200

گوجه فرنگی

منبع:parsbiology

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

نویسنده : محمد ل

Copyright©2007   Royan.cjb.com   All Rights Reserved