تبلیغات
رویان:مجله نوین کشاورزی

بنام خدا رویان سایتی جهت ارتقای علمی و عملی کشاورزی در زمینه های گوناگون میباشد.و انجمن رویان شامل بخشهای تخصصی کشاورزی مکانی مناسب جهت تبادل نظرات و ارسال مقالات شما می باشد..منتظرنظرها و مقالات شما هستم. دانش آموخته اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی مشهد1386- محمد

ارتباط با ما

از طریق انجمن رویان


مطلب اخیر

پا خوره غلات Take _ all

سه شنبه 20 آذر 1386

پا خوره غلات  Take _ all

عامل بیماری :

عامل بیماری قارچی است به نامGaeumanomyces  graminis  از رده آسكومیست ها و رسته DIAPORTHALES می باشد كه VAR. TRISICI برای گندم تا حدودی اختصاصی است. اما ممكن است به علف پشمكی (BROMWS  SPP) ، علف گندمی و مرغ نیز حمله می كند اسكوسپورهای این قارچ رشته ای است .

علائم بیماری :

بیشتر گیاهان به آلودگی های خفیف ریشه مقاومت نشان می دهند و فاقد علامت هستند در گیاهان آلوده علائم بیماری عمدتاً در زمان خوشه دهی ظاهر می شوند بوته ها ارتفاع نا برابر دارند و خوشه های آلوده به طور معمول كوچكتر وسفید هستند مقدار پنجه زنی نسبت به بوته های سالم كاهش می یابد. مرگ قبل از بلوغ منجر به تولید خوشه های سفید و بلوغ زودرس منجر به چروكیده شدن بذرهای داخل خوشه شده و آنها را مستعد پذیرش كپك های دوره ای می كند . ریشه های بوته آلوده كم پشت ، تنك ، ترد و شكننده  میشود و گیاهان بیمار به راحتی از خاك خارج می شوند و یا در نزدیكی سطح خاك می شوند . علائم بیماری در ریشه بارز ترند . در صورت وجود رطوبت كافی در خاك درطول فصل رویشی گیاه پوسیدگی ریشه به طوقه و قسمت های پایین ساقه توسعه پیدا می كند با گسترش بیماری میسلیوم تار عنكبوتی و تیره رنگ قارچ در سطح ریشه تا پای ساقه ظاهر می شود كه صفت تشخیص این بیماری است . به تدریج بافت های پای ساقه تغییر رنگ داده و بالاخره به رنگ تیره در می آید. سیستم ریشه بوته گیاه آلوده محدود و تیره رنگ بوده و به دلیل چسبیدن ذرات خاك به آنها ، ریشه ضخیم تر به نظر می رسد .

شرایط مناسب برای بیماری :

معمولاً در خاكهای با اسیدیته خنثی یا قلیایی و مرطوب همراه هوای گرم این بیماری مسئله ساز است و عمدتاً در گندم پاییزه دیده می شود .

 

مناطق انتشار :

این بیماری در سالهای اخیر از بیشتر استانهای كشور گزارش شده و انتشار آن در مزارع گرگان ، مازندران بسیار چشمگیر است در استان فارس این بیماری در مزارع شهرستان اقلیدنیز مشاهده شده است. 

زیست شناسی :

قارچ عامل بیماری به صورت پرتیس در گیاهان آلوده و در بقایای محصول و در خاك زمستانگذرانی می كند هم هیف و هم آسكوسپورها قارچ به عنوان منبع اولیه آلودگی محسوب می شود ریشه گندم اولین نقطه ای است كه توسط قارچ مورد حمله قرار می گیرد وقتی ریشه گندم در مجاورت بقایای آلوده گیاهی در خاك شروع به رشد می كند آلودگی شروع می شود . درجه حرارت 12 تا 18 درجه سانتی گراد همراه با رطوبت شرایط مناسبی را برای گسترش آلودگی فراهم می كند توسعه آلودگی از ریشه به طرف طوقه موجب پوسیدگی بافت های پای ساقه تا اولین گره می گردد . آلودگی از یك بوته به بوته دیگر توسط هیف های رونده در ناحیه ریشه گیاه صورت می گیرد بخشی از‌ قارچ عامل بیماری از طریق انتقال خاك و بقای میزبان آلوده صورت می‌گیرد.

  مدبریت تلفیق بیماری :

1-تناوب زراعی :بهترین راه كنترل پا خوره است . معمولاً كشت گندم بعد از یونجه شدت بیماری را در اثر كاهش میكرواورگانیسم های آنتاگونیست قارچ افزایش می دهد.

تناوب گندم با یولاف ، ذرت و گیاهان خانواده بقولات در خاك های مرطوب به منظور كاهش بیماری مناسب است .

2-آیش : معمولاً یك یا دو سال نكاشت گندم  یا جو ، جمعیت قارچ را در خاك پایین می آورد .

3- عدم جابجایی بوته های آلوده: با توجه به اینكه عامل بیماری قادر است به فرم جنسی (پرتیس)در خاك و بقایای گیاهی آلوده باقی بماند از جابه جایی بوته های آلوده باید خودداری شود. 

4- شخم :به علت اینكه تراكم عامل تحت تاثیر فعالیت میكرو بیولوژیكی خاك به سرعت كاهش می یابد . انجام شخم بلافاصله بعد از برداشت گندم در جلوگیری از توسعه بیماری موثر است .

5- حذف علفهای هرز گرامینه و بقایای آلوده گیاه

6- تنظیم زمان كشت :كشت دیر در كاهش آلودگی موثر است .

7-استفاده بهینه از كود های ازته : كود اوره نیترات به افزایش شدت بیماری كمك می كند .

8- كنترل بیولوژیكی به دو صورت :

1 -تلقیح  بذر گندم با باكتری  PSEUDOMONAS FLUORESENS2-79 در كاهش بیماری و افزایش محصول موثر است .

2- زوال پا خوره غلات :عبارت است از كشت پیاپی گندم در خاكهی كمی اسیدی كه باعت تجمع میكرو ارگانیسم هایی كه آنگونیست عامل پا خوره هستند می شود .

9-تنظیم دوره آبیاری

10-  اصلاح بافت خاك

 

 

گروه دیپلوئید  (کروموزوم  2n=28(

 

پوشیده - زراعی                       Ein korn                     T. aegilopoidesBa

پوشیده - وحشی                  Wild  einkorn                  T.boeoticum  Boisscl

 

گروه تتراپلوئید    (  کروموزوم2n=28)

 

پوشیده - وحشی               Wild Emmer                    T. dicoccoides Korn

پوشیده -زراعی                    Timolcevi                       T. dimophecvii Zhukow

پوشیده -زراعی                    Emmer                          T. dicoccum schubi

لخت - زراعی                       Makaroni Wheat           T. durum Docf

لخت - زراعی                       Rivci Wheat                  T. mrgidiom L .

لخت -  زراعی                       Khorasan Wheat          T. wranicum jakubz .

لخت - زراعی                       Polish Wheat                   =(T. oricniai pere )

لخت - زراعی                       Persian Wheat                 T. polonicum  vav

 

 

ü     گروه هگزاپلوئیدی  (  (     2n = 42

 

لخت - زراعی                     Commun wheat                T. vulgare

لخت - زراعی                     Club wheat

لخت - زراعی                   Shot wheat

پوشیده - زراعی                  Spelt

پوشیده - زراعی                  Rivet wheat

پوشیده - زراعی                  Khorasan wheat

 

منبع:پارس بیولوژی

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

آموزش پرورش خیار گلخانه ای(درختی)

سه شنبه 20 آذر 1386

 آموزش پرورش خیار گلخانه ای(درختی)

اسکلت گلخانه :

 

اسکلت بخشی از گلخانه است که پوشش پلاستیکی یا شیشه ای را نگه میدارد. اسکلت گلخانه باید محکم و سبک بود و در عین حال ارزان و با دوام باشد و تا حد امکان سایه کمتری داشته باشد. در حال حاضر اسکلت گلاخنه را بیشتر با آهن گالوانیزه و یا آلومینیم می سازند و در بعضی موارد از چوب هم استفاده میشود که هم ارزانتر است و هم ساخت آن آسانتر است، ولی این اسکلتها زود می پوسند و در ضمن برای استحکام بیشتر باید از قطعات چوبی ضخیمتری استفاده کرد که این امر سبب کاهش نفوذ نور آفتاب بداخل گلخانه می گردد.

در حال حاضر دو نوع گلخانه رواج دارد:

 1- گلخانه دو طرفه   2- گلخانه کوآنست

در گلخانه های دو طرفه دیوارهای جانبی عمودی هستند و سقف آنها حالت مثلثی دارد. در گلخانه کوآنست از کمانهای لوله ای یا چوبی (بیشتر لوله های فولادی) استفاده می شود در این روش کمانها را که دارای قوسی حدود 180° هستند بموازات هم و بفواصل مشخص (1.5-3.5 m) در زمین فرو می کنند و کمانها بوسیله تیرهای افقی که در امتداد طولی گلخانه قرار دارند بهم اتصال می یابند و مستحکم می شوند. فاصله تیرهای افقی که بطور موازی در روی کمانها قرار گرفته و اولین کمان را به آخرین کمان وصل می کنند، 100-150 cm است. به این ترتیب یک فضای درونی بزرگ و واحد بوجود می آید. برای پوشاندن گلخانه کوآنست معمولاً از پلاستیک استفاده می کنند. بدین منظور در فواصل بین لوله های افقی و بفاصله 25-30cm سیمهای گالوانیزه به موازات لوله های افقی نصب می کنند که برای پوشش پلاستیکی سطح مناسبی بوجود می آورند و پس از پوشاندن گلخانه با پلاستیک تعدادی از همین سیمها روی پوشش پلاستیکی نصب می شوند تا پوشش گلخانه مستحکم تر شود.

 

در هنگام ساخت گلخانه باید نکات زیر را در نظر گرفت:

1. اگر سطح گلخانه خیلی وسیع باشد کنترل درجه حرارت و تهویه آن مشکل می باشد. لذا بهتر است سطح کشت در واحدهای کوچک و جداگانه 300-500 m2 تفسیم شود.

 

2.   ارتفاع داربستی که بوته های خیار به آن بسته می شود حدودm  2 است. بنابراین ارتفاع دیواره های جانبی گلخانه باید حداقل 2 m باشد

3.   شیب سقف باید به اندازه ای باشد که استحکام کافی داشته باشد و آب باران و برف را روی خود نگه ندارد. از طرفی اگر ارتفاع خیلی باشد فضای اضافه گلخانه بیشتر شده و هزینه گرم کردن آن افزایش می یابد. لذا شیب را باید حدود 25-30% گرفت. البته در گلخانه کوآنست بدلیل انحنای سقف این مشکل تا حدود زیادی رفع می شود.

 

4.  در بعضی مواقع لازم است که هوای گلخانه را خارج کنیم و چون هوای گرم سبک است و معمولاً زیر سقف می ایستد بهتر است در سقف گلخانه دریچه هایی تعبیه شود که در مواقع لازم این دریچه ها باز شده و هوای گرم خارج شود. در گلخانه های کوآنست باز و بسته کردن این دریچه ها مشکل است. لذا در دیواره های جانبی گلخانه و به فاصله 1-1.5 m از سطح زمین دریچه هایی را جاسازی می کنند و در مواقع لزوم آنها را باز می کنند. در ضمن در دو انتهای گلخانه و در نزدیکی سقف دو پنکه (فن) قرار می دهند که هوای گرم زیر سقف را خارج کنند.

 

5.   برای اینکه در هنگام ورود به گلخانه با باز کردن در ورودی هوای گلخانه بطور ناگهانی عوض نشود بعد از در ورودی یک اتاقک کوچک تعبیه می شود که ابتدا وارد این اتاقک می شویم و سپس به در اصلی گلخانه می رسیم و با باز کردن آن وارد فضای گلخانه می شویم.

 

6.   در محاسبات گلخانه ها معمولاً وزن برف را در نظر نمی گیرند. چون برف در اثر گرمای گلخانه آب می شود. ولی در مناطقی که خطر ریزش برف سنگین وجود دارد باید پس از بارش گلخانه را گرم کنیم این برف سریعاً آب شود. در غیر اینصورت و بخصوص در گلخانه های دوطرفه خطر خوابیدن سقف وجود دارد.

7. معمولاً گلخانه های دو طرفه که دارای دیواره های جانبی عمودی هستند در برابر باد به شکل مانع عمل می کنند و لذا بادهای شدید به آن خسارت میزنند. ولی گلخانه های کوآنست به دلیل قوسی شکل بودن جریان باد را ملایم می کنند. به علاوه گلخانه های کوآنست به دلیل انحنایی که دارند برف و باران را روی خود نگه نمی دارند و آب را به راحتی جاری می کنند. لذا در بیشتر نقاط جهان استفاده از گلخانه های کوآنست عمومیت بیشتری یافته است.

 

خاک مناسب برای خیار درختی:

خاک مورد استفاده در گلخانه های کشت خیار بایستی دارای بافت سبک (Sandy loam) بوده و از نفوذپذیری خوبی برخوردار باشد. این نوع خاک هر چه از نظر داشتن هوموس تقویت گردد کاشت خیار در آن دارای عملکرد بهتری خواهد بود. تقویت خاکهای سبک را می توان با کودهای حیوانی تامین نمود.

اگر خاک قابل استفاده کمی سنگین باشد می توان با اضافه کردن مقداری شن شسته عاری از آهک و گچ به همراه کمپوست بطوریکه از نظر مصرف میزان مورد نیاز جنبه اقتصادی جنبه اقتصادی داشته باشد آنرا اصلاح نمود. همچنین در صورت نفوذپذیری کم آب یا زه دار بودن خاک می توان از لوله های مشبک  پلی اتیلن و نصب در زیر پشته های خاک نیز استفاده نمود. این روش میتواند زهکشی لازم را برای خاک تامین نماید. خاکهای نسبتاً سنگین و یا خاکهایی که  دارای نمک زیاد باشند اصلاً مناسب نمی باشند زیرا تهویه، آبشویی و ضدعفونی اینگونه خاکها بسیار مشکل می باشد و مطمئناً به رشد ریشه نیز صدمه می زند.

تجربه خیارکاری در خاکهای سبک بیابانی (سرخه) که املاح آهکی و گچی در حداقل باشد و درصد شن آن بیش از 50% باشد نشان داده است که اینگونه خاکها بهترین بسترها بوده و در آن محصول خوبی تولید شده است. در انتخاب بسترهای خاکی چنانچه بستر زیرین (بیش از عمق 25 cm) آنها سخت و غیرقابل نفوذ باشد بایشتی با استفاده از زیرشکنهای مناسب این لایه شکسته شود و یا از کاشت خیار صرفنظر نمود.

PH مناسب بستر خاکی6.5-7.5  و EC کمتر از 3000µmos/cm (3 دسی زیمنز بر متر) می باشد. قابلیت جذب عناصر به وسیله PH بستر محیط ریشه تعیین و مشخص می شود. در PH پائین نسبت عناصر قابل جذب و محلول آهن، منگنز و آلومنیوم بیشتر بوده و در نتیجه همه آنها باعث تثبیت و غیر قابل استفاده شدن فسفر می شود.همچنین میزان کلسیم، منیزیم، گوگرد و ملیبدن قابل استفاده نیز در PH پائین کاهش می یابد. از طرفی مقدار فسفر، آهن، منگنز، روی، مس و بر در PH بالا محدود می شود.

سایر بسترها:

بسترهای خاکی همراه با مواد دیگر: اینگونه بسترها توده هایی از کاه و کلش و پیت، کمپوست و از این قبیل می باشند که روی پشته ها قرار می گیرند و یا با خاک پشته ها مخلوط می گردند. در این بسترها ریشه ها به خوبی توسعه       پیدا می کنند و گرمای محیط ریشه و Co2 لازم نیز به میزان کافی تولید میگردد. ازجمله این بسترها کاه پوسیده روی پشته ها است.

در اینگونه بسترها هر ردیف آن بوسیله بسته های کاه پرس شده پوشیده میشود. بدین طریق که پهنای بسته ها روی زمین و عرض آنها در امتداد یکدیگر قرار گرفته باشند. در هر 1000 m2 حدود 10 Ton کاه و به تعداد 560 بسته کاه 18 Kg مصرف می گردد. برای آماده سازی اینگونه بسترها برای هر بسته حدود 30 Lit آب مورد نیاز است. کودهای شیمیایی مورد نیاز برای هر کیلو کاه مجموعه ای از کودهای زیر است که بطور یکنواخت روی توده کاهها پخش میشوند.

7gr نیترات آمونیوم 26% + 7gr آهک

7gr سوپر فسفات تریبل

7gr نیترات پتاسیم

4.5gr سولفات منیزیم

آنگاه در چند نوبت و به میزان 2-3 Lit برای هر بسته روی آنها به آهستگی آبیاری شود. در این زمان دمای گلخانه نبایستی از 15° c پائینتر رود. با این وصف بعد از مدتی دمای توده کاه به 38° c می رسد. در این روش استفاده از کاه گندم برای واریته های خیار طولانی رشد و کاه جو بای خیارهای با طول رشد کوتاه استفاده می شود.

بسترهای آبکشت: بسترهایی که صرفاً از محلول مواد غذایی کامل استفاده میشود و نیازی به خاک نمیباشد و فقط از نگهدارندهای واسطه ای مثل بسته های حاوی پشم سنگ و یا پیت خالص و یا ماسه و شن شسته که روی بتن تعبیه شده اند می توان استفاده نمود. در این سیستم ها هزینه های ضدعفونی قابل توجه نمی باشد ولی تأمین انواع مواد غذایی مورد نیاز بطور مداوم نیاز به اصلاح و کنترل دارد، ضمن اینکه نگهداری بوته در این گونه بسترهای سست باعث افزایش هزینه ها می گردد. در این روش ریشه ها به خوبی توسعه پیدا نمی کنند و گرمای لازم و Co2 مورد نیاز در محیط ریشه نیز بوجود نمی آید.

 

مشخصات بوتانیکی خیار:

خیار گیاهی است از گیاهان گلدار، از رده دولپه ای ها، از گیاهان یکساله جالیزی، از خانواده کدوئیان(Cucurbithacae) و از جنس Cucurbita با نام علمی(Cucumis sativus). ریشه ان نسبتاً سطحی است و برای کاشت آن باید خاک سطح الارض کاملاً آماده و غنی از مواد غذایی باشد. ریشه آن یکساله و گاهی هم دائمی است. ساقه آن علفی و به رنگ سبز روشن، آبدار و دارای پوست نازک و کرکهای ریزی است که از ساقه منشعب می شوند. طول بوته خیار با توجه به هرسی که انجام می شود مکن است به بیش از 6 m برسد که نگهداری بوته ها در گلخانه بوسیله پیچاندن آن به دور نخهای ضخیم و همچنین پیچیده شدن پیچکها به دور نخها که نگهداری بوته ها را محکم می نماید امکانپذیر است. در واریته های معمولی برگها نسبتاً کوچک در واریته های بکرزا یا پارتنوکارپیک برگها بزرگتر، پنجه ای شکل و به رنگ سبز روشن بوده و بریدگی های کم عمق، برگ را به پنج قسمت یا Lobe که غالباً به شکل مثلث هستند، تقسیم می کند. دمبرگ آن بلند، آبدار، قطور، و رگبرگها مشخص و روشنتر از خود برگ هستند. میوه خیار از لحاظ گیاهشناسی شفت بشمار میرود یعنی میوه ای است گوشتی که برون بر آن نازک، میانبر آن گوشتی و خوراکی و درون بر آن غشائی و سخت است.

رشد رویشی ریشه این گیاه در مقایسه با اندامهای هوایی آن بسیار ضعیفتر میباشد ولی در محل یقه و حتی قسمتهایی از ساقه که با خاک تماس حاصل مینمایند ریشه های نابجا تولید می کند، همچنین ریشه ها بیشتر در قسمتهای قابل تهویه سطح خاک رشد کرده و انتشار می یابند که در این رابطه ضرورت تهیه یک بستر تقریباً سبک از نظر بافت خاک و قابل تهویه معلوم می گردد.

محل پیدایش میوه روی ساقه دو حالت دارد:

1.     خیارهایی که روی ساقه اصلی و در زاویه برگها تولید می شوند.

خیارهایی که روی ساقه فرعی تولید می شوند که دراینصورت ساقه های جانبی به هرس منظم احتیاج دارند.

مشخصات بذر خیار گلخانه ای[1]:

برای پرورش خیار در گلخانه صرفاً باید از بذور پارتنوکارپیک استفاده کرد و از کاشت بذور معمولی در گلخانه اجتناب کرد. لازم به ذکر می باشد که پارتنوکارپیکی عبارت است از تشکیل و رشد میوه بدون تلقیح تخمکها. این پدیده به نحوی گسترده در سبزیجات خانواده کدوئیان بخصوص خیار بروز میکند. در واریته های معمولی گلهای نر و ماده جدا از هم بوده و گلهای نر زودتر از گلهای ماده ظاهر می گردند. ولی در عوض واریته های پارتنوکارپیک گل نر وجود نداشته و گلهای ماده بدون عمل گرده افشانی و لقاح تولید میوه میکند.

در این نوع خیار نیازی به گرده افشانی نیست و میوه بصورت پارتنوکارپیک تشکیل می شود، لذا چنانچه حشراتی از بیرون گلخانه گرده گل بوته دیگر خیارهای هوایی را به روی گل ماده بوته خیار داخل گلخانه بنشانند خیار تولیدی از کیفیت ظاهری پائین تر برخوردار خواهد بود.

در بعضی از واریته های خیار داربستی طول میوه ممکن تا 50 cm برسد که با توجه به ذائقه و بازارپسندی مصرف کنندگان ایرانی هم اکنون واریته هایی کشت می گردد که طول میوه آنها حداکثر به 30 cm برسد.

میوه این نوع خیار دارای پوستی خوراکی، بدون تخم و بدون ایجاد نفخ میباشد. بذر خیار گلخانه ای معمولاً با روشهای علمی و بسیار پرهزینه ژنتیکی تولید می شود و به همین دلیل قیمت آن بسیار گران بوده و بصورت عددی بفروش می رسد. این بذرها در هوای آزاد بخوبی نمی تواند بخوبی گلخانه میوه تولید کند زیرا در اثر تلقیح با گرده سایر ارقام، تولیدی یکنواخت نداشته و میوه آن از شکل اصلی خود خارج شده و بدفرم و بدشکل می شود.

خیار پارتنوکارپیک دارای ارقام متعددی است که بسیاری از آنها فاقد شکل و رنگ و اندازه مورد پسند بازار ایران است. بنابراین از بین واریته های  متعددی که به بازار عرضه می شوند باید انواعی را که برای کاشت در ایران مناسبند انتخاب نمود. واریته هایی از قبیل دومینوس جی.آر.اس[2]، دومینوس جی.آر.اچ[3]، هیلارس [4]9811، سینا، بیلانکو، خیار دولاب و خیار اصفهان در ایران نتایج چشمگیر و مرغوبیت بی سابقه ای نشان داده اند. چند واریته از خیارهای بلند اروپایی مانند سندرا[5] نیز در ایران آزمایش شده که طول آنها به 35-40 cm میرسد. اگرچه بذر پارتنوکارپیک بسیار گران بوده و هزینه کاشت و نگهداری نسبتاً بالایی دارد ولی با توجه به عملکرد بالا و قیمت گران خیار گلخانه ای، نه تنها این هزینه ها جبران می شوند بلکه سود سرشاری هم نصیب تولید کنندگان می گردد.

برای انتخاب بذر خیار درختی بهتر است از بذرهایی استفاده گردد که بیش از 6 ماه از تولید آنها گذشته باشد زیرا بذر خیار دوره خواب کوتاهی دارد که در آن ایام ممکن است جوانه نزند، ضمن اینکه گذشت بیش از دو سال نیز از نظر قوه نامیه مناسب نمی باشد.

تلخی موجود در میوه های خیار در اثر ماده ای بنام کوکوربیتاسین که در ته آنها وجود دارد و در ریشه ساخته می شود اما در خیارهای هیبرید گلخانه ای دیده نشده و یا خیلی به ندرت اتفاق افتاده است.

 

[1]- Seed Specification

[2]_ Dominus J.R.S

[3] _ Dominus J.R.H

[4] _ Hillares 9811

[5] _ Sandra

 

دانیتو بذری تک گل و رویال بذری چند گل است که قابل کاشت در اکثر فصول سال است.

 نسیم فقط برای کاشت در تابستان و مناطق گرم کشور مثل یزد قابل استفاده است این بذر بذری پر گل و کم برگ است.

مراحل مختلف کشت خیار درختی:

 

تهیه زمین:

تهیه زمین به نجو مطلوب برای کشت بذر اهمیت دارد. زمین خیار باید با شخم عمیق برگردانده شود و همانطوریکه در مبحث کوددهی قبل از کاشت توضیح داده شد با کودهای لازم تقویت شود.

بوته های خیار را می توان یک ردیفه و یا دو ردیفه کاشت ولی کشت دو ردیفه متداول تر است. فواصل بین ردیفها و بوته ها به عوامل زیادی از قبیل عرض گلخانه، محل تیرکها و ستونها و... بستگی دارد. ولی در نهایت باید فواصل را طوری تنظیم کرد که تراکم در واحد سطح از حد معینی تجاوز نکند در غیراینصورت بروز انواع بیماریها و کمبودها در اثر انبوه بودن شاخ و برگ اجتناب ناپذیر است. چراکه با افزایش شاخ و برگ، دریافت نور برای تمام بوته ها یکسان نخواهد بود. معمولاً فواصل را طوری تعیین می کنند که تراکم متوسط بوته ها 2.5-3 بوته در متر مربع باشد. البته خیارهای بلند اروپایی حدود 1.5-2 بوته در متر مربع هم کافی است.

فواصل کاشت:                                        

فواصل کاشت در سیستم آبیاری جوی و پشته: عرض جوی 40-50cm و عرض پشته حدود 100cm است. بوته ها در دو طرف جوی و 5cm دورتر از لبه جوی کشت می شوند.

با توجه به فواصل گفته شده، فاصله ردیفها در دو طرف جوی 50-60cm و در دو طرف پشته 90cm خواهد بود. فاصله بوته ها در روی هر ردیف 40cm میباشد.

باید دقت کرد که فاصله ردیفها در دو طرف پشته ها از 90 cm کمتر نشود. زیرا در غیر اینصورت نور کافی به بوته ها نمی رسد و رفت و آمد مشکل میشود.

 

فواصل کاشت در سیستم آبیاری قطره ای: در آبیاری قطره ای جوی وجود ندارد و بجای آن یک لوله پلاستیکی که در فواصل معینی دارای سوراخ می باشد برای آبیاری استفاده می شود. ردیفهای خیار در دو طرف لوله آبیاری قطره ای بفاصله 50-60 cm کاشته میشوند و از این دو ردیف تا دو ردیف بعدی90cm فاصله منظور می شود. در آبیاری قطره ای بجای جوی از یک نوار برجسته خاک که سطح آن حدود 6-10 cm از سطح پشته بالاتر است ایجد می شود و لوله آبیاری در وسط این نوار خاک قرار می گیرد. عرض نوار خاک برجسته حدود 70 cm است و بوته ها از هر طرف 10 cm داخل نوار گذاشته میشوند.

البته فواصل گفته شده همیشه ثابت نیستند و در نقاط مختلف بنابر نظر کارشناسان و تولید کنندگان ممکن است تغییراتی داشته باشند. اکثراً تصور میشود که هر چه تعداد بوته خیار در واحد سطح بیشتر باشد میزان محصول نیز به همان نسبت افزایش می یابد. البته این رابطه تا حد معینی درست است ولی همانطوریکه قبلاً هم گفته شد چنانچه تعداد بوته ها از حد مطلوب بیشتر شود انبوهی شاخ و برگ مانع رسیدن نور شده و موجب کاهش کیفیت میوه و توسعه بیماریها می گردد و در ضمن در مقدار برداشت نیز تأثیر می گذارد.

 

در کشت پائیزه که به علت در پیش بودن سرما رشد بوته نسبتاً محدود است توصیه می شود که تراکم بوته را 10% بیشتر می گیرند و در کشت بهاره که هوا رو به گرمی می رود و بوته ها رشد بهتری دارند تراکم مناسب 10% کمتر از حد متوسط می باشد.

پوشش خاک:

در آبیاری قطره ای روی خاک را با یک لایه پلاستیک (پلی اتیلن) می پوشانند و دو طرف نوار پلاستیک را حدود 10 cm زیر خاک می کنند. سپس در محل کاشت بذر روی پلاستیک یک بریدگی مثلثی شکل ایجاد کرده بذر را زیر بریدگی می کارند. بوته خیار بعد از سبز شدن از محل بریدگی پلاستیک خارج می شود و بقیه قسمتهای خاک زیر پوشش پلاستیک محفوظ می ماند.

پوشش پلاستیک شفاف معمولی باعث حفظ رطوبت و حرارت خاک می شود. در شرایط عادی درجه حرارت خاک زیر پوشش بطور متوسط 4-5° c از خاک بدون پوشش بیشتر است. در نتیجه ریشه ها بهتر رشد کرده و نمو خیار تسریع می کنند.درصورتیکه از نوار پلاستیک مشکی یا قهوه ای رنگ برای پوشش    پشته ها استفاده شود از رشد علفهای هرز نیز جلوگیری شده و هزینه وجین بطور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد.

منبع:parsbiology

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

سیستم كشت بدون خاك (آبكشت) Hydroponics

سه شنبه 20 آذر 1386

 

 سیستم كشت بدون خاك (آبكشت) Hydroponics

مقدمه:

  بستگی انسان به غذا طی قرون و اعصار از طریق خاك بودهاست . خاك با تامین غذا امكان ادامه حیات و بقای وی را فراهم ساخته است . مهاجرتها ، جنگلهای قبیله ای و دسته ای كه در ارتباط و یا به خاطر دستیابی به سرزمینهای حاصلخیز صورت گرفته ودر راه آن انسانها جان خود را به مخاطره انداخته اند ، بهترین گواه این حقیقت و نشانه گویای از ارزش خاك برای انسان می باشد . حال ببینیم از نظر علمی و فنی نقش عمده خاك در تولید نباتات چیست ؟

1)    خاك سطح اتكایی است برای نباتات :

بذر نباتات دارای وزن بوده ودر اثر قو ه جاذبه به سطح زمین می افتد .در صورت مساعد بودن و به هر حال خاك وسیله ای است كه ریشه ها با اتكا ء به آن نبات را سر پا نگه می دارند .

 2)    خاك محیط مناسبی است برای رشد و فعالیت ریشه :

خاك مواد غذایی را از مواد معدنی و محتوی خود ، در اختیار نبات می گذارد و آب را ذخیره كرده برای استفاده گیاه نگه می دارد و بالا خره چون خلل و فرج دارد ، ریشه در داخل آن پخش شده ، محیط عمل خود را گسترش می دهد و با مكانیسم خاصی تهویه هیز در محیط ریشه صورت می گیرد و بدین ترتیب تنفس ریشه ها ( جذب اكسیژن ) میسر می گردد . شناخت علمی خزئیات مسائل فوق نظیر انواع ، مقادیر و مكانیسم جذب مواد غذایی ؤ نقش آب و بالاخره تنفس ریشه ها و غیره این امكان را فر اهم ساخت كه تولید مواد گیاهی در لابراتوارها بدون استفاده مستقیم از خاك جامه عمل بپوشد . این شناخت نیز نظیر سایر دانشهای بشر از سیر تكاملی بر خوردار بوده و می باشد به این ترتیب كه ابتدا سبز شدن بذور در محیطهای مرطوب و بدون خاك مشاهده گردید و سپس در اواخر قرن نوزدهم با شناخت مواد غذایی پر مصرف و بعدها نیاز به مواد كم مصرف و فراهم نمودن شرایط تهویه مناسب در محلولهای غذایی بطور مصنوعی سیكل كامل تولید از مرحله سبز شدن تا مرحله بار دهی و مرگ از نظر علمی در حوالی سالهای 1930 ـ 1920  امكان پذیر اعلام گردید .

 

(Gerick W .F . 1964). اصطلاح هیدروپونیك (Hydroponicum  ) اولین بار بوسیله Gericke  پیشنهاد شد كه او موفق گردیده بود در كالیفرنیا تولید نباتات را در معیار تجارتی بدون استفاده از خاك از رشد اولیه تا مرحله باردهی نشان بدهد . این اصطلاح مجموعه ای است از یك لغت یونانی Hydro  یعنی آب و كلمه لاتین Ponero  یعنی جای دادن كه بطور خلاصه مفهوم قرار گرفتن چیزی در آب از آن استنباط می گردد .بعدها كه ابن روش بصورت تجارتی تكامل یافت در كشورهای مختلف اسامی مختلفی گرفت .بطوری كه امروز كلمات Hydroculture    و Soillessدر ردیف  Hydroponicculture و كم وبیش از نظر اصولی به همان مفهوم به كار برده می شود .

 در فارسی كلمه كشت بدون خاك یا كشاورزی بدون خاك در سالهای اخیر بكار برده شده است و در این تحقیق كه به شرح خصوصیات تولید با روش هیروپونیك پرداخته می شود كلمه مترادف آن ( آب كشت ) یا كشت در آب كه به مفهوم قدیمیترین لغت بكار رفته توسط Gericke  نزدیكتر است پیشنهاد و مورد استفاده قرار گرفته است .

نظر به اینكه استفاده تجارتی از روش آب كشت در ایران سابقه طولانی ندارد و با تولید محصولات خارج از فصل در محیطهای كنترل شده استفاده از این رئش به دلایل مختلف جای خاصی پیدا می نماید ، اصول علمی كه رعایت آن برای تولید با چنین دوشی ضرورت دارد و مسائل خاصی كه اطلاع از آنها برای استفاده از این روش ضروری است ، در مقام مقایسه با روشهای سنتی مختصراً و حتی المقدور به زبانی ساده مورد بحث قرار داده می شود .

    

امكانات كاربرد :  

  هنگامی كه استفاده از روش آب كشت و تولید محصولات كساورزی بدون استفاده از خاك مطرح می شود این سئوال ظاهرااً بسیار ساده پیش می آید كه وقتی میلیونها هكتار زمین مزروعی وجود دارد كه قسمتی هم بلا استفاده مانده ، وقتی خاك به عنوان منبع مواد غذایی گیاهان و محیط طبیعی رشد آنها به بشر ارزانی شده چرا به جای استفاده  از آن بدنبال روس تولید بدون استفاده از خاك برویم ؟

 پاسخ این سئوال در مواردی كه جامعه مصرف كننده مثلاً‌سبزیجات تازه به دلایل صنعتی ، تجارتی ، نظامی  ، توریستس و غیره در منطقه بدون خاك مزروعی مستقر شده و یادسترسی با آب ارزان قیمت نداشته و مسائل حمل و غیره مطرح باشد نسبتاً آسان است .

 

زیرا كه هدف از چنین جوابی در حقیقت یك نوع توجیه  اقتصادی برای استفاده از این تكنولوژی است .ولی سابقه كاربرد روش كشت و تكامل استفاده از آن از تولید محصولات در اتاقهای شیشه  ای و گلخانه ها كه خود عمری طولانی دارد ، سر چشمه گرفته است . با وجودی كه در اكثر این اتاقها ی شیشه  ای یا محیطهای بسته رویش از خاك همچنان با عنوان محیط كشت نبات و محیط رشد ریشه ها استفاده می شود ، تولید كنندگان مربوطه با مشكلاتی سروكار دارند كه استفاده از روش آب كشت  Hydroponics  در حقیقت برای حل پاره ای از این مشكلا ت پاسخ مناسبی است .

  قسمت عمده این مشكلا ت را مسائل مربوط به تضاد مكانیسم هوا و آب در محیط خاك به وجود می آورند .  این تضاد برای تولید در طبیعت و محیط غیر كنترل شده كه سرمایه گذاری نسبتاً كمتری لازم دارد آنچنان محسوس نیست ولی هر چه سرمایه گذاری اولیه برای ا یجاد محیطهای كنترل شده ( گلخانه ـ اتاق سبز  ) افزایش یابد وجود تضاد مكانیسم آب وهوا در محیط خاك بعنوان مانعی در راه حداكثر تولید كه بایستی بازگوی هزینه های سیستم باشد ، محسوستر می گردد .

 

تضاد مكانیسم آب و هوا در محیطهای خاك به این دلیل است كه ریشه ها بهترین شرایط را از نظر رطوبت و تهویه خوب لازم دارند تا با مناسب بودن شرایط محیط خارج ( كه تامین آن در محیطهای كنترل شده و اتاقهای شیشه ای امكان پذیر است ) ، حداكثر تولید  ر  ا میسر سازند ولی عملاً وقتی كه شرایط تهویه برتر می شود و بر عكس هر وقت شرایط تهویه ریشه ها در خاك به بهترین نحو مورد پسند ریشه ها بهبود یابد ، در همان لحظه نیاز زیشه ها به رطوبت به بهترین نحو ممكن برآورده نمی شود .

تولید كنندگان با هوشی كه  با نبات سر و كار دارند ، اهمیت تناسب زطوبت و تهویه در محیط ریشه ها را از نظر تولید محصول خوب درك و مشاهده می كنند .

 این یكی از دلایل عمده ای است كه روش آب كشت با خلاصی از محیط خاك و بكار گیری تكنولوژی تكامل پیدا كرده و با وجود مسائل حل نشده ای كه دارد ، به دلیل چند برابر كردن تولید و كاهش پاره ای از هزینه ها و مشكلات جای خود را در تولید محصولات مندرج باز كرده است .

 مشكل اساسی دیگر تامین سلامتی محیط رشد ریشه ها  (خاك )  بخصوص در اتاقهای سبز و محیطهای سر پوشبده رویش است . خاك محیط زنده ایست مملو  از میكرو ار گانیسمها و جانوران . در هر سانتیمتر مكعب خاك میلیونها موجود از انواع مختلف هوازی و غیر هوازی و بر حسب شرایط و به طور فعال و نیمه فعال و جود دارد و با حذف این موجودات از خاك عملاً حیبات از آن گرفته می شود و خاك می میرد .

 به علت نقش مفیدی كه اكثر موجودات زنده در جذب مواد غذایی بوسیله ریشه ها دارند ، با مرگ موجودات زنده رشد نباتات در خاك كند و گاه كاملاً متوقف می شود . از طرف دیگر خاك محیط مناسبی برای رشد موجوداتی است كه برای زندگی نبات مضرند . بیماریها و آفاتی كه به نحوی از انحاء دوره ای و یا تمام زندگی خود را در خاك می گذرانند به بیماریهای خاك   (  Born   Diseases  Soil  ) مشهورند و شناخته شده اند .

   اتاقهای شیشه ای كه در آنها نباتات در محیط خاك رشد می نمایند  ، ضمن اینكه شرایط را برای زندگی عده ای از موجودات مفید خاك مساعد می نمایند ، موجب تشدید آفات و بیماریها یی كه منشا ء خاكی دارند نیز می شوند و در این جهت تعادل محیط خاك اكثر اً به ضرر گیاه بهم می خورد و متاسفانه مبارزه با این نوع بیماریها موجب مبارزه با حیات موجودات مفید خاك نیز می گردد و لذ ا تامین سلامتی خاك در محیطهای سر پوشیده و اتاقهای شیشه ای كار مشكلی شده كه ضمن كاهش تولید هر دوره از كشت ، گاه تولید مداوم را در تمام  ایام سال غیر مقدور می نماید . روش آب كشت تا حد قابل ملا حظه ای تولید كنندگان را برای رفع این مشكل یاری می دهد .

 موضوع قابل توجه دیگر مناسب نگه داشتن درجه حرارت خاك بخصوص در فصول سرد است كه عملاً بوسیله نصب لوله در زیر خاك و یا جریان هوا یا آب گرم در داخل آن صورت می گیرد و مستلزم دقت و صرف هزینه و وقتی است كه برای تنظیم درجه حرارت محلول غذایی در روش آب كشت صورت می گیرد .

سیر تكاملی و انواع روشها : 

الف ) سیر تكاملی  :  

 از زمانی كه  Gericke  در سال 1929 امكان كشت تعدادی از نباتات را بدون استفاده از خاك تا مرحله تكامل و باردهی آ نان  به ثبوت رساند  تا امروز كه در نقاط مختلف جهان تولید با روش آبكشت بصورت تجارتی معمول گردیده ، فكر دانشمندان و متخصصین به تكامل این روش و رفع نواقص آن مشغول بوده است .

 دستگاه یا ظرفی كه   Gericke  از آن استفاده كرد در حقیقت جعبه ای یود كه به جای درب آن یك ورق توری قرار داشت . روی توری بستر بذور و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در كف محفظه واقع می شد و امكان داشت سطح محلول غذایی را به طور دلخواه ثابت نگه داشت .

 نبات پس از سبز شدن در بستر بذر كه از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر  از خاك بود ریشه خود را ار سو ر اخهای توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می رساند . با پاشیدن آب یا محلول غذایی روی بستر بذر ، رطوبت برای رشد بذر و جلوگیری از خشك شدن آن قسمت ریشه كه داخل محلول غذایی قرار نداشت ، تامین می گردد .

به علاوه با تبخیر مختصری كه از سطح محلول غذایی و یا  در   اثر  محلول  پاشی  از بالای توری حاصل می شد درصد رطوبت فضای زیر توری تا سطح محلول غذایی را بالا نگه داشته و از خشك شدن ریشه های واقع در این قسمت جلوگیری می گردید . ضمناً این ریشه ها حداكثر دسترسی به هوا را داشتند .

 

با این روش  Gericke    تضاد مكانیسم آب و هوا را در محیط رشد ریشه به شكلی از بین برد  اما این روش برای تولید تجارتی راه حل مناسبی ارائه نمی داد و چند نقص كلی و عمده داشت.یكی اینكه طبیعت این نباتات اقتضا ء نمی كرد كه ریشه آنها در هوا آویزان باشد بلكه بر عكس نیاز به اتكا ء داشتند . و دیگر مشكل اینكه در طوقه ریشه گیا هان حساس پوسیدگی ا یجا د شد . ولی در هر حال با تلاش شبانه روزی دانشمتدان و محققان ، امروز مطالعه و تحقیق و كسب تجربه در این زمینه به حدی توسعه یا فته و مورد توجه قرار گرفته است كه آینده كار برد روش آبكشت را خیلی روشن جلوه می دهد .

 در حال حاضر تولید تجارتی محصولات با روش آبكشت در آمریكا ، ژ اپن ، اروپا و هندوستان رو به افزایش بوده ودر سایر نقاط دنیا در حال پیشرفت است . بدون تردید كشور ما نیز دور از این تكنولوژی قرار نخواهد گرفت .

 

 ب ) انواع روشها :

       ×        1 ـ  كشت مستقیم در محلول غیر متحرك :

این روش شباهت زیادی به اولین روش تولید آبكشی دارد كه در آن قسمتی  از ریشه ها به منظور خذب اكسیژن در هوا قرار داشته و قسمتی در محلول غذایی جایی می گیرند . به دلایلی عمده امروزه در سیستمهای تجارتی از آن استفاده نمی شود . لذا از تفصیل در این مورد خود داری می نمائیم .

 

      ×        2 ـ كشت در مه

این روش شباهت زیادی به روش كشت در محلول دارد با تفاوت كه غذا بصورت مه یا باران پودر شده به نباتات پا شیده می شود ولی به همان دلایل ذكر شده از قبیل اشكالاتی كه نگه داشتن نباتات دارد و همان مشكلات بیولوژیكی روش الف ، روش كشت در مه هنوز تجارتی نگردیده و در حال حاضر تحقیقاتی در این مورد در كشور ایتالیا جریان دارد .

       ×        3 ـ كشت در ماده جامد با مدار باز از نظر محلول غذایی  :

 در عمل مثل روش كشت در خاك است با این تفاوت كه به جای خاك ماده بی اثری مثل شن یا سنگریزه مورد استفاده قرار گرفته و ریشه ها در این ماده رشد می كنند . از نظر وسایل و ساختمان و تاسیسات  ، روی هم رفته خیلی ساده میباشد . مشهور ترین نوع این روش ، كشت در ماسه یا شن با استفاده از محلول غذایی از سطح ماسه مصرف شده و پس از آنكه مقداری بوسیله ریشه ها جذب گردید ، بقیه بصورت فاضلاب از سیستم خارج می شود .

خروج فاضلاب  از مد ار محلول دهی باعث می شود  كه این روش از نظر صرفه جویی در مصرف آب در مواردی كه هزینه تامین آب زیاد است مقرون به صرفه و قابل توصیه نباشد . در مزرعه سر پوشیده ای كه  اخیر ا با همكاری دانشگاه آریزونای آمریكا برای شركت ملی نفت ایران در جزیره خارك احداث شده از این روش استفاده می شود . ماده بی اثر مورد استفاده مشكلات بیولوژیكی روش الف ، روش كشت همان ماسه ساحلی است كه شسته شده و با ضخامت حدود 60 سانتی متر روی سطح ایزوله شده ای قرار گرفته است . غذای محلول در اختیار نباتات قرار می گیرد . فاضلاب سیستم نیز  از محیط خارج می شود و به این ترتیب محلول غذایی از یك طرف وارد واز طرف دیگر خارج می گردد ( مدار باز ) . این روش می تواند دارای هزینه اولیه نسبتاً كمی از نظر تاسیسات باشد كه به كاربردن آن نیز به همین دلیل سهل تر است و این موضوع یكی از محاسن عمده آن است . با این حال چنانچه به دلایلی نظیر صرفه جویی در هزینه كارگر استفاده از دستگاههای خود كار مورد نظر باشد  ، هزینه تاسیسات اولیه بیشتر خواهد شد .

     ×       4 ـ روش كشت در ماده جامد با مدار بسته از نظر محلول غذ ایی  : 

در این سیستم كشت در حوضچه یل مخزنهایی صورت می گیرد كه بوسیله بتن یا استفاده از مواد دیگر ساخته شده است . محلول غذایی از مخزن مربوط بوسیله پمپ وارد حوضچه شده و سطح  ارتفاع آن در حوضچه بالا آمده و مجدداً بوسیله پمپ تخلیه گردیده و به مخزن مربوطه بر می گردد .

این عمل بر حسب نیاز نبات به آب و غذا چند بار در روز تكرار می گردد . مزیت عمده این روش در مقایسه با روش مدار باز امكان صرفه جویی در مصرف آب به مقدار زیاد بوده و با مقدار قابل ملا حظه ای نیز در مصرف مواد غذایی صرفه جویی می شود .

بدیهی است از نظر كنترل كیفیت و كمیت محلول غذایی مراقبت و دقت بیشتری لازم خواهد بود . به علاوه هزینه تاسیسات اولیه به مراتب بیشتر می باشد  . در این گلخانه ها مورد توجه باشد ، استفاده  از سیستم تغذیه و آبیاری با مدار بسته توصیه و تاكید می گردد . 

 

 توجه :  امروزه كلیه روشهای كشت بدون خاك ( Hydroponics  ) به دلایل مختلف تحت نامهای زیر بكار برده می شوند : 

  Water culture          ;           

  Gravel   culture

  Vermiculaponic

  Aeroponics    

  Sand culture Rock wool culture

 ولی از نظر سیستم كاربرد در یكی از 4 گروه و روش مذكور در فوق قرار می گیرند . 

انسان تا مدت‌های مدید بر این باور بود كه كشت بدون خاك غیر ممكن است و خاك به عنوان بستر طبیعی رشد و نمو گیاه نقشی انكارناپذیر در تولید محصول دارد. ولی بررسی‌ها نشان داد كشت بدون خاك امكان‌پذیر نیست. در سال 1938 روش ‌هیدروپونیك (Hydroponic) یا كشت در آب پیشنهاد و شروع گردید. در بررسی‌های دیگر بتدریج كشت در محیط‌های مصنوعی مورد پذیرش قرار گرفت. در بعضی از كشورها به دلیل محدودیت خاك و نداشتن اراضی كافی، كشت بدون خاك برای محصولات ضروری (بازار پسند) در غیر از فصل طبیعی خودشان صورت می‌گیرد (مثل خیار، گوجه فرنگی و هم‌چنین بعضی از گیاهان زینتی).

  موارد استفاده

- محدودیت  اراضی؛

- تولید برخی محصولات خاص؛

- تولید محصول در غیر فصل طبیعی.

* كشت بدون خاك

- در محلول غذایی (سیستم هیدروپونیك Hydroponic

- در بستر جامد Sand Culture.

  كشت در بستر‌های جامد مانند سَند كالچر، شن و یا ماسه با هم متفاوتند. از تركیبات مختلفی مثل شن، قلوه سنگ، پشم شیشه و فوم‌های پلاستیكی به عنوان بستر كشت استفاده می‌كنند.

در محیط كشت بدون خاك بستر كشت برای حركت محلول غذایی به طرف گیاه است و محل استقرار گیاه است.

مزایا و محدودیت‌های كشت بدون خاك در مقایسه با كشت در محیط خاك

مزایا

- كنترل محیط از نظر عناصر غذایی؛

- كنترل PH  و EC .

یكی از مزیت‌هایی كه در ارتباط با تغذیه گیاه در كشت بدون خاك مطرح بوده كنترل محیط از نظر عناصر غذایی است. فرمول محلول غذایی تهیه شده قابل دسترسی است. به عبارت دیگر می‌توان هر ماده‌ای با هر نوع غلظتی تهیه و در محلول قرار داد. نسبت بین یون‌ها را به خوبی می‌توان حفظ كرد. مثلاً می‌توان در محلولی نسبت یون آمونیوم به نیترژون را تنظیم كرد. ولی در محیط خاك این مسأله قابل كنترل نیست.

  در سیستم كشت بدون خاك یا محلول‌های غذایی PH و EC محیط در اختیار ماست و در خاك این كنترل میسر نمی‌باشد.

معایب

- مشكل تهویه؛

-عدم وجود خاصیت تامپونی؛

- سرمایه‌گذاری زیاد اولیه.

در سیستم‌های بدون كشت می‌توان از طریق تعویض محلول غذایی و تهویه مصنوعی تهویه را تأمین كرد. در خاك خاصیت بافری یا تامپونی برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در محلول‌های غذایی این مشكل وجود ندارد. مسأله دیگر در كشت بدون خاك سرمایه‌گذاری اولیه برای گیاه می‌باشد. معمولاً هیدروپون‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند كه ممكن است برای هر نوع محصولی این مساله اقتصادی نباشد.

ظرفیت بافری خاك

خاك دارای خاصیت تامپونی و بافری است. بدین مفهوم كه اگر عنصری توسط گیاه جذب شد و غلظتش در محلول خاك كاهش پیدا كرد خاك این توانایی را دارد كه از فاز جامد یا فاز تبادلی آن عنصر را آزاد و وارد محلول خاك كند و غلظت را به همان سطح اولیه خودش برگرداند. خاصیت تامپونی یا همان حفظ غلظت و آزاد كردن عناصر از فاز جامد یا تبادلی است. ولی در محلول‌های غذایی یا كشت هیدروپونیك تجدید غلظت وجود ندارد. در بعضی از سیستم‌ها، محلول غذایی حالت چرخشی داشته و در یك محدوده (یا مخزنی) كمبود غلظت خود را جبران كرده و دوباره وارد سیستم خواهد شد كه این خود یكی از مزیت‌های خاك در رابطه با كشت بدون خاك است.

در سیستم‌های بدون خاك در تغذیه گیاه از محلول‌های غذایی استفاده می‌كنند لذا برای تهیه محلول‌های غذایی از نمك‌های عناصری مانند نیترات پتاسیم و سولفات پتاسیم استفاده می‌كنند. معمولا برای تهیه این محلول‌ها، فرمول‌های غذایی متعددی پیشنهاد شده است. برای هر گیاه خاص با توجه به نیاز غذایی آن گیاه، فرمول غذایی خاصی تنظیم می‌شود. یعنی غلظت لازم در محلول غذایی كنترل می‌شود. به طوری كه تمامی عناصر غذایی مورد نیاز در آن به مقدار كافی وجود داشته باشند.

غلظت عناصر غذایی در محلول غذایی Stiener

عنصر

غلظت(میلی‌گرم در لیتر)

عنصر

غلظت(میلی‌گرم در لیتر)

N

171

Fe

3

P

48

Mn

102

K

304

B

1

Ca

180

Zn

504

Mg

48

Cu

502

 

 

Mo

1/0

نكات مهم

- حفظ تعادل كاتیون‌ها و آنیون‌ها؛

- تعادل یون‌های آنتاگونیست؛

- كیفیت آب؛

- پایداری PH.

نكته دیگری كه در سیستم كشت هیدروپونیك مطرح بوده PH محلول غذایی است. مثلا PH مناسب برای گل‌های زینتی در حدود 6 تا 5/6 است.

 PHمناسب برای گیاهان در كشت هیدروپونیك 

نوع گیاه

Ph

توت فرنگی، گوجه فرنگی

5/5- 5 

لوبیا- نخود - كلم

6- 5/5

گل‌های زینتی

5/6- 6

كاهو - پیاز

7- 5/6

 

مهمترین مورد در کشت هیدروپونیک مدیریت محلول غذایی است، و راز موفقیت فردی که اقدام به این کار می کند استفاده از محلول مناسب است. شما
باید با عناصر ضروری گیاه، خواص، علایم کمبود و عملکرد آن در گیاه آشنا باشید. در اینجا تعدادی از فرمولهای غذایی کشت هیدروپونیک را که آزمایش خود را پس داده اند برای شما معرفی می کنیم.
 

نحوه کاربرد mL/L

محلول مادر (پایه) Stock


1/0
5/0
5/0
2/0

1/0
6/0
4/0
2/0
 

2/86
1/81
0/22
0/08
0/02

1
2

محلول 1
m1 پتاسیم دی هیدروژن فسفات (KH2PO4)
m1 نیترات پتاسیم
 m1نیترات کلسیم
m1 سولفات منیزیم
محلول 2
m1فسفات دی هیدروژن آمونیوم
m1 نیترات پتاسیم
m1 نیترات کلسیم
m1 سولفات منیزیم

ریز مغذیهای محلول پایه
اسید بوریک
کلرید منگنز
سولفات روی
سولفات
اسید مولیبدات
اهن
برای محلول شماره 1 0.5% سیترات آمونیوم آهن
محلول شماره 2 0.5 % شلات آهن

برخی از فرمول های محلول غذایی در تولید تجاری سبزیجات گلخانه

میزان (100 گالن آب /g)

منابع

cooper

larson

jensen

johnson

 

221
99
-
-
380
194
-
30
0/6
0/15
-
2/3
0/17
-
0/14

67
-
167
130
360
-
40ml
12
2/2
0/5
-
1/5
0/5
0/04
-

77
103
-
-
189
187
-
9/6
1/0
-
0/05
0/9
0/15
0/02
-

95
54
-
-
173
95
-
9
0/5
0/01
-
0/3
0/4
0/005
-

نیترات پتاسیم
فسفات منو پتاسیم
سولفات منیزیم پتاسیم
سولفات پتاسیم
نیترات کلسیم
سولفات منیزیم
اسید فسفریک (75 درصد
آهن شلات
اسید بوریک
سولفات مس
کلرید مس
سولفات منگنز
سولفات روی
اسید مولیبدیک
مولبیدات امونیوم

محلول غذایی متداولی که برای کشت گوجه فرنگی در سیستم کشت NFT بکار می رود دارای غلظت تقریبی زیر است که بر حسب میلی گرم در لیتر بیان شده :

Mg 40-50 ---- Ca 15-300 ---- K 300-500 ---- P30-45 ----Fe 3-6

N150-225 ---- Mo.05 ---- B .3-.4 ---- Zn.1 ---- Cu.1 ---- Mn .5-1

Approximate optimum nutrient concentrations in different parts of a wheat plant.

%
 
Leaves
Stem
Seeds
Roots
N
5
2
3
3
P
0.3
0.2
0.5
0.2
K
2.5
2.3
0.7
2.0
Ca
1.2
0.3
0.1
0.2
Mg
0.5
0.05
0.2
0.05
S
0.5
0.3
0.2
0.2

mg/kg
 
Leaves
Stem
Seeds
Roots
Fe
100
40
100
800*
Mn
75
20
50
25
B
5
3
0.5
5
Zn
50
20
50
30
Cu
10
1
5
10
Mo
2
1
1
1
Cl
1
1
1
1
*Iron precipitates on the root surface.
UTAH WHEAT SOLUTION
mM
Hoagland
Solution
Starter
Solution
Vegetative
Refill
Seed Fill
Refill
N
7.5
3
6
3
P
0.5
0.5
0.5
0.5
K
3
1.5
4.5
2.5
Ca
2
1
1
0.5
Mg
1
0.5
0.3
0.3
S
1
0.5
0.3
0.3
µM
Hoagland
Solution
Starter
Solution
Vegetative
Refill
Seed Fill
Refill
Fe
44.6
10
2.5
2.5
Fe-HEDTA
0
25
5
5
Mn
4.5
3
6
3
B
23
2
1
0.2
Zn
0.4
3
1
1
Cu
0.15
0.3
0.3
0.2
Mo
0.05
0.09
0.03
0.03
Cl
9
6
12
6
Si
0
100
100
0

مقادیر شناخته شده عناصر اصلی در محصولات

منیزیم

کلسیم

پتاسیم

فسفر

نیتروژن

محصول

42

175

315

40

230

خیار

28

150

235

39

175

بادمجان

67

180

275

80

210

گیاهان علفی

65

200

300

50

200

کاهو

25

180

235

39

186

هندوانه

28

150

235

39

175

فلفل

45

185

360

50

200

گوجه فرنگی

منبع:parsbiology

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

رابطه آرایش کاشت با عملکرد در آفتابگردان

سه شنبه 20 آذر 1386

رابطه آرایش کاشت با عملکرد در آفتابگردان

آرایش کاشت بر عملکرد و اجزائ عملکرد سه رقم آفتابگردان روغنی در اصفهان .

Abstract:
This study was conducted during 2002 at the Agriculture Research station Khorasgan Islamic Azad University located in Khatoon Abad village, in order to study of the effects different plant densities on grain yield and its components of three oilseed sunflower cultivars. A randomized complete block design at a factorial layout was used with four replications .Three plant papulation(14.7 and 5 p/m2)at the 70 cm row distance, and three cultivars (Euroflore, Zaria and ALZANE) were studied Characteristics the number of head per m2 , the number of grain in head, the number of grains per m2,1000 kernel wheight and grain yield evaluated. The results showed that the effect of plant density on yield component was significant. The maximum of head per m2 and grain per m2 was observed in 14 plant per m2while the maximum of grain in head and 1000 kernel wheight was observed in 5 plant per m2. The effect of cultivars on grain yield component was significant but the number of head per m2 was not affected by cultivars. The greatest of grain in head and grain per m2 was observed in Zaria while the greatest 1000 kernel weight was from Alzan. The effect of cultivar and density on grain in head and 1000 kernel weight was significant. The greatest grain in head was observed in Zaria with 5 plant per m2. The effect of different plant density on grain yield was significant and the greatest grain yield obtained in 14 plant per m2 (2680kg/ha) while the lowest grain yield was observed in 5 plant per m2 (2261kg/ha). The effect of cultivar on grain yield was significant and the Zaria had the greatest grain yield(2619kg/ha). According to the results obtained and the conditions of this experiment, the intra row distance(10cm) was producted maximum grain yield.

چکیده:
به منظور بررسی اثرات تراکم های مختلف گیاه بر عملکرد دانه و اجزای آن در سه رقم آفتابگردان روغنی ‌‌٫ آزمایشی در سال ۱۳۸۱ در مزرعه ای آموزشی تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان انجام گردید.آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در ۴ تکرار انجام شد و طی آن سه رقم آفتاب گردان روغنی به نام های یوروفلور٫زاریا و آلزان در سه تراکم کاشت ۵۰۰۰۰٫۷۰۰۰۰٫۱۴۰۰۰۰ بوته در هکتار با فاصله ردیف ۷۰ سانتی متر و فاصله بوته به ترتیب ۱۰٫۲۰و۳۰ سانتی متر مقایسه شدند و صفات تعدادطبق در متر مربع و تعداد دانه در متر مربع در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار مشاهده گردید در حالیکه بیشترین تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه مربوط به تراکم ۵۰ هزار بوته در هکتار بود اثر رقم های مورد آزمون نیز بر اجزاء عملکرد دانه به غیر از تعداد طبق در متر مربع ٫در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود.بیشترین میزان دانه در طبق و تعداد دانه در متر مربع در رقم زاریا مشاهده گردید٫در حالیکه بیشترین وزن هزار دانه مربوط به رقم آلزان بود.اثر متقابل تراکم گیاه و رقم بر تعداد طبق در متر مربع و تعداد دانه در متر مربع معنی دار نبود ولی بر تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود.بیشترین تعداد دانه در طبق مربوط به رقم زاریا در تراکم ۵۱ هزار بوته در هکتار بود.اثر تراکم های مختلف بوته بر عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود.بیشترین عملکرد دانه در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار به میزان ۲۶۸۰ کیلوگرم در هکتار به دست آمده در حالیکه کمترین عملکرد دانه در تراکم ۵۰ هزار بوته در هکتار به میزان ۲۲۶۱ کیلوگرم در هکتار حاصل شد.اثر رقم بر عملکرد دانه در سطح احتمال ۵ درصد معنی دار بود و بیشترین عملکرد دانه مربوط به رقم زاریا به میزان ۲۶۱۹ کیلوگرم در هکتار بود.با توجه به نتایج به دست آمده و تحت شرایط این آزمایش رقم زاریا در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار جهت تولید حداکثر عملکرد دانه در هکتار پیشنهاد می شود.
مقدمه:
روغن های خوراکی از منابع مهم تامین انرژی برای فرایند های حیاتی در بدن انسان هستند و به خاطر نقشی که این مود در تامین نیازهای چربی٫ پروتئین و ویتامین ها دارند٫ پس از مواد نشاسته ای در زمره مهمترین مواد غذایی محسوب می شوند.کاشت دانه های روغنی از دیر باز بخش مهمی از کشاورزی کشورهای جهان را به ویژه مشرق زمین را تشکیل می داده است و افزایش تولیدات آن در جهان طی سالهای ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ از ۳۵ ملیون تن به ۱۶۰ ملیون تن گواه اهمیت این محصولات است.
ایران نیز استعدد قابل توجهی برای کاشت دانه های روغنی دارد و در زمینه تولید برخی از آنها چون گلرنگ٫کنجد٫کرچک٫و آفتاب گردان سابقه طولانی دارد.اما به دلایل مختلفی همچون متکی بودن به صنعت نفت و عدم برنامه ریزی صحیح برای اولویت های کشاورزی٫این استعداد بالقوه کاملا به فعل در نیامده است.بنابراین هرچه اطلاعات بیشتری در زمینه تولید و نحوه استفاده از فراورده های این منابع غذایی فراهم آید٫ رهایی از وابستگی های روز افزون کشاورزی آسان تر و تامین غذا برای جمعیت رو به افزایش که از غذای کافی هم برخوردار نیستند٫آسان تر می شود.عملکرد دانه آفتاب گردان همانند سایر محصولات زراعی ٫تحت تاثیر عوامل گوناگون از جمله ژنوتیپ ٫ تاریخ کاشت ٫ تراکم ٫ رطوبت ٫ حاصلخیزی خاک ٫ دما وتشعشع قرار می گیرد.تراکم بوته به طرق مختلف از جمله تغییر در فضای موجود برای هر گیاه و در نتیجه تغییر رقابت گیاه برای مواد غذایی و منابع محیطی ٫ بر خصوصیات گیاه اثر می گذارد.
به این ترتیب تراکم مناسب گیاهی٫مستلزم آگاهی کامل از ویژگی های فیزیولوژیکی گیاه و همچنین ارتباط آن با عوامل محیطی می باشد.انتخاب تراکم بوته مطلوب برای گیاه آفتاب گردان روغنی نسبت به سایر گیاهان زراعی از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا به دلیل داشتن یک طبق منفرد کمتر از بقیه گیاهان زراعی می تواند غیر یک نواختی حاصل از تعداد بوته را جبران نماید.همچنین میزان روغن دانه آفتاب گردان به شدت تحت تاثیر تراکم بوته قرار می گیرد.
مطالعات زیادی در ایران و دیگر نقاط دنیا بر روی اثرات تراکم گیاه و رقم بر عملکرد دانه و اجزاء عملکرد دانه صورت گرفته است.بر طبق گزارش مجید و اشنایدر٫افزایش تراکم بوته اثر معنی داری بر عملکرد دانه و تعداد دانه در طبق نداشته است.زافارونی و اشنایدر گزارش کردند که با افزایش تراکم بوته٫تعداد دانه در طبق کاهش می یابد.هولت و کمپبل بر رابطه معکوس بین تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه با تراکم گیاه اشاره کرده اند.غروی نیز گزارش کرد که با افزایش تراکم بوته آفتاب گردان ٫ از تعداد دانه در طبق کاسته می شود و محققین دیگری نیز به همین موضوع اشاره کرده اند.گزارشات دیگری حاکی از آن است که با افزایش تراکم بوته٫ وزن هزار دانه کاهش می یابد.مجید و اشنایدر گزارش کردند که تراکم گیاه و اثر متقابل تراکم بوته و رقم بر عملکرد دانه و وزن هزار دانه اثر داشته اند.زافارونی و اشنایدر گزارش کردند که با افزایش تراکم بوته٫ خامت پوسته دانه کاهش پیدا کرده و نسبت پوست به مغز دانه کاهش یافته و در نهایت عملکرد دانه زیاد می شود.ایشان همچنین به کاهش وزن هزار دانه در اثر افزایش تراکم بوته اشاره کرده اند.
مواد و روش ها:
این تحقیق در سال زراعی ۱۳۸۱ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان در فاصله ۱۰ کیلومتری شرق اصفهان که در عرض جغرافیایی ۳۲ و ۴۰ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۴۸ دقیقه شرقی واقع شده است اجرا گردید. ارتفاع منطقه از سطح دریا ۱۵۵۵ متر و اقلیم منطقه بر اساس تقسیم بندی کوپن٫ خشک بسیار گرم با تابستان های خشک است. میانگین دراز مدت بارندگی و درجه حرارت سالیانه منطقه به ترتیب ۱۳۰ میلیمتر و ۱۶ درجه سانتی گراد است. برای انجام این بررسی از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار استفاده گردید. تیمارها شامل سه رقم زاریا٫ یوروفلور و آلزان و سه تراکم کاشت ۵۰٫ ۷۰و ۱۴۰ هزار بوته در هکتار که به ترتیب با فاصله بوته های ۱۰ ٫ ۲۰و ۳۰ سانتی متر و فاصله ردیف های ۷۰ سانتی متر حاصل شدند٫ انجام شد. هر کرت آزمایش شامل ۵ ردیف کاشت به طول ۱۰ متر بود. به منظور تعیین عملکرد نهایی هر کرت٫ پس از اتمام گرده افشانی٫ طبق های موجود در ردیف های میانی هر کرت به طور یک در میان با پاکت های کاغذی پوشیده شد. نمونه گیری جهت تعیین عملکرد دانه و اجزائ عملکرد دانه٫ در مرحله رسیدگی کامل انجام شد. این مرحله زمانی در نظر گرفته شد که دانه ها کامل شده٫ پشت طبق ها قهوه ای گردیده٫ گلبرگ ها خشکیده شده و برگ ها خشک شده باشند.
نتایج و بحث:
نتایج تجزیه واریانس صفات مورد بررسی (جدول۱) مشخص نمود که اثر تراکم های مختلف بوته بر تعداد طبق در متر مربع٫ تعداد دانه در طبق٫ تعداد دانه در متر مربع٫ وزن هزار دانه و عملکرد دانه معنی دار بوده است. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم بوته٫ تعداد طبق در متر مربع٫ تعداد دانه در متر مربع و عملکرد دانه افزایش ولی تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه کاهش می یابد. افزایش تراکم بوته باعث پیدایش رقابت بین گیاهان جهت عوامل محیطی و نیاز های رشد می گردد که این امر باعث کاهش قطر طبق ها و تعداد دانه تولید شده در هر طبق گردیده است. ولی در مقابل به واسطه افزایش تعداد طبق در متر مربع و تعداد دانه در متر مربع در کل کانوپی نوعی محدودیت منبع ایجاد گردیده که نتیجه آن کاهش وزن هزار دانه بوده است. زافارونی و اشنایدر در مطالعه خود به همین مو ضوع اشاره کرد و به یک همبستگی منفی و قوی بین تراکم بوته و تعداد دانه در طبق اشاره نموده اند. غروی نیز با کاهش تعداد دانه در طبق در اثر افزایش تراکم بوته اشاره کرده است و نتایج مشابهی توسط سایر محققین نیز گزارش شده است. همچنین با افزایش تراکم بوته بر تعداد دانه در متر مربع افزوده شد.هر چند با افزایش تراکم بوته از تعداد دانه در طبق کاسته شد ولی افزایش تعداد بوته توانست این کاهش را جبران نماید و بیشترین تعداد دانه در متر مربع در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار به دست آمد و بیشترین سهم را در عملکرد دانه داشت. عملکرد دانه نیز با افزایش تراکم بوته افزایش پیدا کرد و بیشترین مقدار عملکرد دانه در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار حاصل شد. محققین دیگری نیز به افزایش عملکرد دانه در اثر افزایش تراکم بوته اشاره کرده اند. همبستگی بین عملکرد دانه و تعداد دانه در متر مربع و تعداد طبق در متر مربع مثبت و معنی دار بود(به ترتیب 0/68 و 0/47). در این مطالعه تعداد دانه در طبق٫ تعداد دانه در متر مربع٫ وزن هزار دانه و عملکرد دانه به طور بسیار معنی داری تحت تاثیر رقم قرار گرفتند. بیشترین تعداد دانه در طبق و دانه در هر متر مربع به ترتیب به میزان 958/9 و 7550 مربوط به رقم زاریا بود.این رقم به دلیل داشتن بیشترین تعداد دانه در طبق های خود توانسته است تعداد دانه در متر مربع زیادتری نیز تولید کند که با نتایج خارگاخارات و نیروال مطابقت دارد. ارقام یوروفلور و آلزان از نظر تعداد دانه در متر مربع یکسان بودند و تفاوتی نداشتند. در بین ارقام مورد مطالعه٫ بیشترین وزن هزار دانه مربوط به رقم آلزان بود. از طرفی تعداد دانه در طبق رقم فوق از دو رقم دیگر کمتر بود و به همین دلیل مواد فتوسنتزی ساخته شده در گیاه به تعداد دانه های کمتری منتقل شده که باعث بهتر پر شدن دانه ها و افزایش وزن هزار دانه گردیده است. اثر متقابل تراکم بوته و رقم بر عملکرد دانه معنی دار نبود. بدین شکل که ارقام زاریا٫ آلزان و یوروفلور در تراکم ۱۳۰ هزار بوته در هکتار به ترتیب عملکردی معادل ۲۹۷۴ ٫ ۲۶۰۹ و ۲۴۵۷ کیلوگرم بر هکتار داشتند.

نتیجه گیری:
حداکثر عملکرد دانه در بین سه تراکم مورد آزمون٫ در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار حاصل شد و در بین ارقام مورد آزمون٫ رقم زاریا بیشترین عملکرد دانه را تولید کرد. بررسی اثرات متقابل تیمارها نشان داد که حداکثر عملکرد دانه مربوط به رقم زاریا تحت تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار بوده است٫ لذا این رقم همراه با این تراکم پیشنهاد می گردد. همچنین به علت کاهش قطر ساقه و قطر طبق در تراکم ۱۴۰ هزار بوته در هکتار٫ برداشت مکانیزه راحت تر صورت گرفته و استهلاک دستگاه های برداشت کم شده و پوسیدن بقایای گیاهی در خاک نیز سریع تر و راحت تر صورت می گیرد که از این نظر نیز تراکم فوق مناسب ترین تراکم می باشد.
منابع:
۱- خدابنده :زراعت گیاهان صنعتی ٫ مرکز نشر سپهر
۲- خواجه پور : اصول و مبانی زراعت انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی اصفهان
۳- طاوسی : بررسی اثرات متقابل فواصل بوته روی عملکرد و ارقام انتخابی آفتاب گردان٫ گزارش پژوهش آفتاب گردان٫انتشارات بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر و نهال
۴- عرشی : گزارش پژوهش آفتاب گردان انتشارات بخش دانه های روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر
۵- غروی : بررسی اثرات تراکم کاشت بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو رقم آفتاب گردان روغنی٫پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
۶- کرمی : اثر آبیاری و تراکم بوته بر عملکرد و پوکی دانه ٫ انتشارات دانشگاه شیراز
۷- ناصری : دانه های روغنی(ترجمه)٫انتشارات معونت فرهنگی آستان قدس رضوی

8- Holt, N.W and S.J.Campbel : Effect of plant density on the agronomic and dry land
9- Khargakharate, V.G and B.g Nirwal : Growth and yield of sunflower as influenced by inter and inter and row spacing and nitrogen
10- Majid, H.R and A.A Schniter : Yield and quality of semidwarf and standard-height sunflower hybrids grown at rive plant papulation
11- Miller, B.C , E.S Oplinger, R.Rand, J.peters, and G.wies : Effect of planting date and plant papulation of sunflower performance
12- Pacucci ,G and F.Martinago : Effect of sowing density and yield on some bio agronomic characteristics of tall and dwarf cultivars
13- Rizzard and A.kuffi : Effect of spacing on seed and oil yields and yield components of sunflower to plant papulation
بهروز امامی۱ _ امیر حسین شیرانی راد۲ _ محمد رضا نادری۳ _ سید علیرضا بنی طباء۴

۱- کارشناس ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
۲- عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات دانه های روغنی کرج
۳- عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
۴- عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

Effect of planting pattern on yield and yield components of three oilseed sunflower cultivars in Isfahan.

منبع:پارس بیولوژی

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

یعوامل مؤثر درباززایی گیاهی كشت بساك برنج

سه شنبه 20 آذر 1386

عوامل مؤثر درباززایی گیاهی كشت بساك برنج

 

 

          برای باززایی گیاهی كارآمدی از كشت بساك برنج، روشی مورد مطالعه قرارگرفت. با استفاده از غلظت یك درصد آگارز در محیط غذایی تشكیل پینه و انتقال پی در پی پینه ها به محیط های باززایی، گیاهان سبز فراوانی می توان به دست آورد. پیشنهادمی شود، برای تولید تك لادها (n ) به اندازه كافی موادی را می توان به كاربرد: ( 1) پیش تیمار درجه حرارت پایین بساك ها و ( 2 ) انتقال پینه های به قطر 9/0 - 7/0 میلی متر به محیط باززایی و برای تولید تك لادهای دوبرابر شده كروموزومی( n2) با بازدهی خوب در شرایط : ( 1 ) بدون تیمار سرمایی بساك ها و (2) انتقال پینه های به قطر 2/1 - 1 میلی متر به محیط غذایی باززایی نتایج بهتری به دست می آید.

 

I - مقدمه

 

        تراریختی در برنج با استفاده از یاحته های دولاد انجام می شود و هر ژن خارجی فقط به یكی از جفت های كروموزوم وارد می گردد. تراریختی یاخته های تك لاد نظیر ریزهاگ ها و پینه مشتق از آن در اثر دوبرابر كردن كروموزوم ها، اصلاح برنج را :ارآمدتر كرده است. در كشت بساك برنج روش های متعددی رواج یافته است. علاوه براین، پینه های مشتق از بساك های برنج به دلیل دوبرابر شوندگی خود به خودی كروموزومی سطوح لادی گوناگونی را نشان می دهد. اگر چه، تك لادهای دوبرابر زیادی می توانند باززایی شوند، اما یك روش درخور توجه ای برای تحت كنترل درآوردن سطح لادی ( پلوئیدی ) شناخته نشده است.

          اخیرا، نویسنده گزارش داد، اندازه پینه در سطح لادی گیاهان باززایی اثر می گذارد. این آزمایش فقط یك روز انتقال پینه را به محیط باززایی مورد بحث قرارمی دهد. بنابراین، بررسی این كه آیا چنین رابطه ای برای پینه هایی كه در زمان های مختلف كشت می شوند، می تواند به كار رود، نیاز به تحقیق دارد. در مورد اثر مواد نیمه جامد كننده محیط كشت پینه زایی برروی باززایی گیاهی مرحله بعدی، در كشت بساك برنج اطلاعاتی گزارش شده است. در این مقاله، آثار غلظت آگارز محیط پینه زایی، زمان انتقال پینه به محیط باززایی، قطر پینه و برهم كنش هایشان برروی باززایی گیاهچه ها و سطح لادی گیاهچه های باززایی شده مورد تحقیق قرار گرفت.

 

مراحل عملیات

 

1 - آماده كردن بساك ها

 

        خوشه های اوریزا ساتیوا ال. رقم نیپون بار در هنگامی كه فاصله برگ پرچم از برگ ما قبل آن 4 - 2 سانتی متر بود، برداشت شد. این خوشه ها از غلاف برگ جدا شدند و بساك ها در داخل پتریدیش 9 سانتی متری در دمای 10 درجه سانتی گراد به مدت 10 روز در تاریكی نگهداری گردیدند. خوشه ها برروی كاغذ صافی مرطوب و بساك ها برروی محیط غذایی القاء پینه پیش تیمار شدند. دوره پیش تیمار برای تعیین مدت زمان كشت به حساب آورده نشد. بساك های بدون تیمار سرمایی نیز به عنوان شاهد مورد آزمایش قرار گرفت.

 

 

2 - كشت پینه

 

          محیط غذایی N6 اصلاح شده، دارای 025/0 میلی گرم بر لیتر سولفات مس پنج آبه، 025/0 میلی گرم برلیتر كلرور كبالت شش آبه، 25/0 میلی گرم برلیتر مولیبدات آمونیوم دو آبه، 100 میلی گرم بر لیتر میو اینوزیتول، و 3 درصد ساكارز و از 5-10 مولار 2,4-D برای القاء تشكیل پینه مورد استفاده قرار گرفت. پس از تنظیم pH روی 8/5 با استفاده از KOH مقدار 8/0 درصد یا 1 درصد آگارز نوع I  اضافه شد. دراین مطالعه محیط های پینه زایی 8/0 درصد و 1 درصد به ترتیب با AC0.8 و AC1 علامت گذاری شد. این محیط ها به مدت 15 دقیقه در 121 درجه سانتی گراد دمفشار( اتوكاو ) شدند. در هر پتریدیش 9 سانتی متری محتوی 15 میلی متر محیط كشت پینه زایی 40 - 20 بساك كشت گردید. چهار تیمار و هر تیمار 3 پتریدیش در نظر گرفته شد. تمام كشت ها در تاریكی و 25 درجه سانتی گراد قرار گرفت و واكشت نشد. فراوانی تشكیل پینه به صورت زیر محاسبه گردید:

 

                                                                                  تعداد بساك های مولد پینه 30 روز پس از كشت

                                                                100 × ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                        تعداد كل بساك ها

   

 

عوامل مؤثر درباززایی گیاهی كشت بساك برنج

 

 

          برای باززایی گیاهی كارآمدی از كشت بساك برنج، روشی مورد مطالعه قرارگرفت. با استفاده از غلظت یك درصد آگارز در محیط غذایی تشكیل پینه و انتقال پی در پی پینه ها به محیط های باززایی، گیاهان سبز فراوانی می توان به دست آورد. پیشنهادمی شود، برای تولید تك لادها (n ) به اندازه كافی موادی را می توان به كاربرد: ( 1) پیش تیمار درجه حرارت پایین بساك ها و ( 2 ) انتقال پینه های به قطر 9/0 - 7/0 میلی متر به محیط باززایی و برای تولید تك لادهای دوبرابر شده كروموزومی( n2) با بازدهی خوب در شرایط : ( 1 ) بدون تیمار سرمایی بساك ها و (2) انتقال پینه های به قطر 2/1 - 1 میلی متر به محیط غذایی باززایی نتایج بهتری به دست می آید.

 

I - مقدمه

 

        تراریختی در برنج با استفاده از یاحته های دولاد انجام می شود و هر ژن خارجی فقط به یكی از جفت های كروموزوم وارد می گردد. تراریختی یاخته های تك لاد نظیر ریزهاگ ها و پینه مشتق از آن در اثر دوبرابر كردن كروموزوم ها، اصلاح برنج را :ارآمدتر كرده است. در كشت بساك برنج روش های متعددی رواج یافته است. علاوه براین، پینه های مشتق از بساك های برنج به دلیل دوبرابر شوندگی خود به خودی كروموزومی سطوح لادی گوناگونی را نشان می دهد. اگر چه، تك لادهای دوبرابر زیادی می توانند باززایی شوند، اما یك روش درخور توجه ای برای تحت كنترل درآوردن سطح لادی ( پلوئیدی ) شناخته نشده است.

          اخیرا، نویسنده گزارش داد، اندازه پینه در سطح لادی گیاهان باززایی اثر می گذارد. این آزمایش فقط یك روز انتقال پینه را به محیط باززایی مورد بحث قرارمی دهد. بنابراین، بررسی این كه آیا چنین رابطه ای برای پینه هایی كه در زمان های مختلف كشت می شوند، می تواند به كار رود، نیاز به تحقیق دارد. در مورد اثر مواد نیمه جامد كننده محیط كشت پینه زایی برروی باززایی گیاهی مرحله بعدی، در كشت بساك برنج اطلاعاتی گزارش شده است. در این مقاله، آثار غلظت آگارز محیط پینه زایی، زمان انتقال پینه به محیط باززایی، قطر پینه و برهم كنش هایشان برروی باززایی گیاهچه ها و سطح لادی گیاهچه های باززایی شده مورد تحقیق قرار گرفت.

 

مراحل عملیات

 

1 - آماده كردن بساك ها

 

        خوشه های اوریزا ساتیوا ال. رقم نیپون بار در هنگامی كه فاصله برگ پرچم از برگ ما قبل آن 4 - 2 سانتی متر بود، برداشت شد. این خوشه ها از غلاف برگ جدا شدند و بساك ها در داخل پتریدیش 9 سانتی متری در دمای 10 درجه سانتی گراد به مدت 10 روز در تاریكی نگهداری گردیدند. خوشه ها برروی كاغذ صافی مرطوب و بساك ها برروی محیط غذایی القاء پینه پیش تیمار شدند. دوره پیش تیمار برای تعیین مدت زمان كشت به حساب آورده نشد. بساك های بدون تیمار سرمایی نیز به عنوان شاهد مورد آزمایش قرار گرفت.

 

 

2 - كشت پینه

 

          محیط غذایی N6 اصلاح شده، دارای 025/0 میلی گرم بر لیتر سولفات مس پنج آبه، 025/0 میلی گرم برلیتر كلرور كبالت شش آبه، 25/0 میلی گرم برلیتر مولیبدات آمونیوم دو آبه، 100 میلی گرم بر لیتر میو اینوزیتول، و 3 درصد ساكارز و از 5-10 مولار 2,4-D برای القاء تشكیل پینه مورد استفاده قرار گرفت. پس از تنظیم pH روی 8/5 با استفاده از KOH مقدار 8/0 درصد یا 1 درصد آگارز نوع I  اضافه شد. دراین مطالعه محیط های پینه زایی 8/0 درصد و 1 درصد به ترتیب با AC0.8 و AC1 علامت گذاری شد. این محیط ها به مدت 15 دقیقه در 121 درجه سانتی گراد دمفشار( اتوكاو ) شدند. در هر پتریدیش 9 سانتی متری محتوی 15 میلی متر محیط كشت پینه زایی 40 - 20 بساك كشت گردید. چهار تیمار و هر تیمار 3 پتریدیش در نظر گرفته شد. تمام كشت ها در تاریكی و 25 درجه سانتی گراد قرار گرفت و واكشت نشد. فراوانی تشكیل پینه به صورت زیر محاسبه گردید:

 

                                                                                  تعداد بساك های مولد پینه 30 روز پس از كشت

                                                                100 × ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                        تعداد كل بساك ها

2 - پنجه زنی برنج

 

          یك زادمون پرپنجه نسبت به تغییر تراكم و فاصله كشت دارای قابلیت سازگاری است، یعنی، با جبران كمبود كپه یا ترمیم پنجه های آسیب دیده و نموّ آن،  سطح پهنك مطلوب حاصل می گردد. به طور كلی، كولتیوارهای قد بلند، تمایل به داشتن تعداد كم تر پنجه را نشان می دهند و كولتیوارهای قد كوتاه تعداد زیادی پنجه را تولید می كنند. تعداد پنجه و خوشه با هم رابطه مثبتی دارند. كولتیوارهای قد بلند نواحی گرمسیری و زیر گرمسیری تمایل به داشتن نسبت خوشه به پنجه پائینی دارند. در تلاقی بین كولتیوارهای قد بلند، كم پنجه و قد كوتاه، پرپنجه، موری شیما پیشنهاد كرد، خط های قد كوتاه F3 در هر بوته تعداد خوشه های بیش تر از خط های قد بلند تولید می نمایند، ولی خط های قد كوتاه بین فصل خشك و مرطوب از نظر تعداد خوشه بیش تر متغیر بودند. به علاوه، ارتباط بین قد بلند و نسبت خوشه به پنجه كم تر، تنها در خط های قد بلند دیده می شود. كولتیوارهای ژاپنی، تحت شرایط گرمسیری تعداد پنجه های كم تری را تولید می كنند و هنگامی كه در شرایط معتدل رشد نمایند، پنجه های بیش تر و قوی تری را تولید می كنند. كولتیوارهای هندی كه در شرایط گرمسیری قویند، در شرایط معتدل، پنجه های كم تری را نشان می دهند. به هرحال، اغلب محققان ژاپنی نشان دادند، تعداد پنجه ها در درجه حرارت پائین ، بیش تر از بالا افزایش می یابند. كاكی زاكی این واقعیت را از نظر شدت نور پائین در اتاقك های رشد كاملا كنترل شده مورد تأیید قرار داد.

ارسال نظرات شما برای سایت رویان
 

نویسنده : محمد ل

Copyright©2007   Royan.cjb.com   All Rights Reserved